Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6

अहोरात्रे इदं ब्रूमः सूर्याचन्द्रमसावुभा। विश्वानादित्यान् ब्रूमस्ते नो मुञ्चन्त्वंहसः

ahorātré idáṃ brūmaḥ sū́ryācandramásāv ubhā́ | víśvān ādityā́n brūmás té no muñcántv áṃhasaḥ ||

Day and Night—this we proclaim; the Sun and Moon, both: all the Ādityas we proclaim; may they release us from distress and sin.

अहोरात्रेday and night (as a pair)
अहोरात्रे:
Adhikaraṇa (काल-निर्देश: ‘दिन-रात में/दिन-रात को’)
TypeNoun
Rootअहोरात्र (प्रातिपदिक; अहः + रात्रि) अथवा द्वन्द्व-समास ‘अहोरात्र’
इदम्this
इदम्:
Karma (ब्रू-क्रिया का कथ्य/उक्त-विषय)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रूमःwe say / we declare
ब्रूमः:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
सूर्याचन्द्रमसौthe Sun and the Moon
सूर्याचन्द्रमसौ:
Kartā (उभौ—‘दोनों’ के साथ: कर्ता-समुच्चय) अथवा विषय-निर्देश
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + चन्द्रमस् (प्रातिपदिक); द्वन्द्व
उभाboth
उभा:
Kartā-विशेषण (कर्तृसमूह का विशेषण) अथवा विषय-विशेषण
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक ‘उभ’)
विश्वान्all
विश्वान्:
Karma (ब्रू-क्रिया का कर्म: ‘सभी … को/के विषय में’)
TypeAdjective
Rootविश्व (विशेषण-प्रातिपदिक)
आदित्यान्the Ādityas (solar deities)
आदित्यान्:
Karma (विश्वान् का विशेष्य; ब्रू-क्रिया का कर्म/विषय)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
ब्रूमःwe say / we invoke by naming
ब्रूमः:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
तेthey
ते:
Kartā (मुञ्चन्तु-क्रिया का कर्ता: ‘वे’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःus / for us
नः:
Sampradāna (हित/लाभ-प्राप्तकर्ता: ‘हमारे लिए/हमको’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मुञ्चन्तुlet them release / free
मुञ्चन्तु:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
अंहसःfrom sin, distress, harm
अंहसः:
Apādāna (जिससे छुड़ाना: ‘पाप/कष्ट से’)
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Ahorātra; Sūrya-Candramas; Ādityas

Chandas: Anuṣṭubh

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"From comprehensive witnessing to quiet absolution.","listener_experience":"Groundedness, relief, a sense of being re-synchronized with day/night.","intensity":3}