Mantra 2

Sukta 5

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्रस्यौज स्थेन्द्रस्य सह स्थेन्द्रस्य बलं स्थेन्द्रस्य वीर्यं१ स्थेन्द्रस्य नृम्णं स्थ । जिष्णवे योगाय क्षत्रयोगैर्वो युनज्मि

IAST Transliteration

índrasyá ójaḥ sthéndrasya sáhaḥ sthéndrasya bálam sthéndrasya vīryàṃ sthéndrasya nṛmnám stha | jiṣṇáve yógāya kṣatrayógair vó yunajmi

English Translation (Griffith/Whitney)

Be ye Indra’s energy; be ye Indra’s mastering force; be ye Indra’s strength; be ye Indra’s hero-might; be ye Indra’s manly eminence. For the Conqueror, for yoking, with the yokings of kingly power I harness you.

Word by Word

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ओजः: strength, vigor
• ओजः: कर्तृ (वाक्ये ‘अस्ति/भवति’ इत्यध्याहृतस्य)
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• स्थ: be (you all)!
• स्थ: (आज्ञा) —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सहः: might, force
• सहः: कर्तृ (अध्याहृत ‘अस्ति/भवति’)
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• स्थ: be (you all)!
• स्थ: (आज्ञा) —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• बलम्: power
• बलम्: कर्तृ (अध्याहृत ‘अस्ति/भवति’)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)

• स्थ: be (you all)!
• स्थ: (आज्ञा) —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वीर्यम्: heroic energy, potency
• वीर्यम्: कर्तृ (अध्याहृत ‘अस्ति/भवति’)
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)

• स्थ: be (you all)!
• स्थ: (आज्ञा) —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• नृम्णम्: manly strength, prowess
• नृम्णम्: कर्तृ (अध्याहृत ‘अस्ति/भवति’)
• Type: Noun
• Root: नृम्ण (प्रातिपदिक)

• स्थ: be (you all)!
• स्थ: (आज्ञा) —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• जिष्णवे: for the victorious one
• जिष्णवे: सम्प्रदान
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: जिष्णु (प्रातिपदिक)

• योगाय: for yoking; for union/discipline
• योगाय: सम्प्रदान/प्रयोजन (दत्वर्थे)
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक)

• क्षत्रयोगैः: with royal/warrior yokes (means of martial yoking)
• क्षत्रयोगैः: करण
• Type: Noun
• Root: क्षत्रयोग (प्रातिपदिक; क्षत्र + योग)

• वः: of you; your
• वः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• युनज्मि: I yoke, I harness
• युनज्मि: कर्तृ (अहं)
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (often treated as Atharvan/Angiras-type for such power-installation formulas; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī).

Devata: Indra (Jiṣṇu, the Conqueror) and Indraic powers (ojas, sahas, bala, vīrya, nṛmṇa) as quasi-personified efficacies.

Chandas: Mixed/prose-like anuṣṭubh cadence; functionally a repetitive injunctive formula (mantric litany).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From energizing invocation to composed authority; courage stabilized by order.","listener_experience":"A sense of upright power—confident but controlled; readiness to lead.","intensity":8}