Mantra 3

Sukta 10

Sanskrit (Devanagari)

वेदाहं सप्त प्रवतः सप्त वेद परावतः । शिरो यज्ञस्याहं वेद सोमं चास्यां विचक्षणम्

IAST Transliteration

védā́háṃ saptá pravátaḥ saptá véd parāvátaḥ | śíro yajñásyāháṃ véd sómaṃ cāsyā́ṃ vicákṣaṇam ||

English Translation (Griffith/Whitney)

I know the seven forward slopes; the seven far-remote regions I know. The head of the Sacrifice I know; and Soma too, the manifest discerning power within this (Vaśā).

Word by Word

• वेद: knows
• वेद: —
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) / वेद (लिट्-रूप)

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सप्त: seven
• सप्त: —
• Type: Adjective (Numeral)
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• प्रवत: slopes/descents (downward courses)
• प्रवत: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रवत् (प्रातिपदिक)

• सप्त: seven
• सप्त: —
• Type: Adjective (Numeral)
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• वेद: knows
• वेद: —
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) / वेद (लिट्-रूप)

• परावत: far regions/remote distances
• परावत: Karma
• Type: Noun
• Root: परावत् (प्रातिपदिक)

• शिर: head
• शिर: Karma
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वेद: know
• वेद: —
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) / वेद (लिट्-रूप)

• सोमम्: Soma
• सोमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• अस्याम्: in this (one/this place)
• अस्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विचक्षणम्: the discerning one / discernment
• विचक्षणम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विचक्षण (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (requires anukramaṇī verification).

Devata: Yajña; Soma; Vaśā as empowered receptacle

Chandas: Anuṣṭubh (to be confirmed)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Oath-like knowing → unveiling of inner Soma → confident wonder at potency within the ordinary.","listener_experience":"Empowered, steady, slightly ecstatic clarity (without frenzy).","intensity":6}