Shloka 80

देवकी-विवाहः, आकाशवाणी, भूरभारावतरण-याचना, क्षीराब्धि-स्तुति, केशावतार-नियोजनम्

Devanagari script

कंसश् च त्वाम् उपादाय देवि शैलशिलातले प्रक्षेप्स्यत्य् अन्तरिक्षे च त्वं स्थानं समवाप्स्यसि

Transliteration

kaṃsaś ca tvām upādāya devi śailaśilātale prakṣepsyaty antarikṣe ca tvaṃ sthānaṃ samavāpsyasi

Translation

Dan Kamsa, wahai Dewi, akan merenggutmu dan melemparkanmu ke permukaan batu gunung; namun bahkan di angkasa engkau akan mencapai kedudukanmu yang telah ditetapkan.

Word by Word

• कंसः: Kaṃsa
• कंसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कंस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उपादाय: having taken (you)
• उपादाय: Purvakala-kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: उप + आ + दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया (having taken up)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• शैलशिलातले: on the rock-surface of a mountain
• शैलशिलातले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शैल (प्रातिपदिक) + शिला (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शैलस्य शिलायाः तलम्)

• प्रक्षेप्स्यति: will throw
• प्रक्षेप्स्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + क्षिप् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अन्तरिक्षे: in the sky
• अन्तरिक्षे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्थानम्: a place/position
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• समवाप्स्यसि: will attain
• समवाप्स्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + अव + आप् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sage Parasara (narrating to Maitreya)

Characters & Entities

• Kamsa
• Devi (Yogamaya/Durga)

FAQs

What is the significance of Yogamaya (the Goddess) attaining her ‘destined station’ in the Vishnu Purana?

This verse emphasizes that divine agency cannot be destroyed by tyrannical force; Yogamaya transcends Kamsa’s act and assumes her appointed role in safeguarding Vishnu’s avatara plan.

How does Sage Parasara explain the defeat of Kamsa’s violence in this episode?

Parasara frames it as the triumph of higher ordinance: even when Kamsa tries to kill the child, the Goddess is established in her proper state, showing that cosmic order overrides human cruelty.

What is the theological importance of Lord Vishnu in this context?

The episode functions as a prelude to Vishnu’s descent as Krishna: it highlights Vishnu’s supreme sovereignty, where the divine plan unfolds inevitably despite opposition from worldly rulers.