Vamana Purana — Rules of Purity (Shauca), Shloka 26

Rules of Purity (Śauca), Permissible Foods, and the Duties of the Householder and Forest-Dweller

Devanagari script

पृथ्वी सगन्धा सरसास्तथाऽपः स्पर्शश्च वायुर्ज्वलनः सतेजाः नभः सशब्दं महता सहैव यच्छन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्

Transliteration

pṛthvī sagandhā sarasāstathā'paḥ sparśaśca vāyurjvalanaḥ satejāḥ nabhaḥ saśabdaṃ mahatā sahaiva yacchantu sarve mama suprabhātam

Translation

Semoga bumi yang harum, air yang berasa; sentuhan dan angin; api yang bercahaya; serta angkasa yang bersuara—bersama Mahat (prinsip agung)—semuanya menganugerahkan pagiku yang mujur.

Word by Word

• पृथ्वी: earth
• पृथ्वी: कर्ता
• Type: Noun
• Root: पृथ्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सगन्धा: with fragrance
• सगन्धा: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स-गन्ध (प्रातिपदिक); स (सह/समेत) + गन्ध
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (गन्धेन सह/युक्ता)

• सरसाः: with taste/juice
• सरसाः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स-रस (प्रातिपदिक); स (सह/युक्त) + रस
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (रसयुक्ताः)

• तथा: likewise
• तथा: सम्बन्ध (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: likewise)

• आपः: waters
• आपः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: अप्/आप् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (बहुवचनान्त), प्रथमा, बहुवचन

• स्पर्शः: touch
• स्पर्शः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: स्पर्श (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• वायुः: wind/air
• वायुः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ज्वलनः: fire
• ज्वलनः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: ज्वलन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सतेजाः: with brilliance
• सतेजाः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स-तेजस् (प्रातिपदिक); स (युक्त) + तेजस्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (तेजसा युक्तः)

• नभः: sky/ether
• नभः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: नभस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सशब्दम्: with sound
• सशब्दम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स-शब्द (प्रातिपदिक); स (युक्त) + शब्द
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र नभः-विशेषणत्वात् प्रथमा-एकवचनम्

• महता: with the great (one) / greatly
• महता: सहकारक/करण (Instrument/Association)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सह-योगे (with)

• सह: with
• सह: सहकारक (Association)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय, सहार्थक (preposition-like: with)

• एव: indeed
• एव: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• यच्छन्तु: may (they) grant
• यच्छन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यम्/यच्छ् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; √यम् (to give/offer)

• सर्वे: all
• सर्वे: कर्ता
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• मम: my
• मम: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• सुप्रभातम्: good morning
• सुप्रभातम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सु-प्रभात (प्रातिपदिक); सु + प्रभात
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speakers

• Not specified in the provided excerpt

Key Themes

• Cosmology
• Sāṃkhya categories (tattvas)
• Bhakti
• Auspiciousness (maṅgala)

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

The verse encourages seeing the ordinary world (elements and sensory qualities) as sacred supports of life. Beginning the day by honoring these fundamentals implies gratitude, restraint, and right use of the senses.

How does this fit the Pancalakshana?

It aligns loosely with sarga-style cosmological vocabulary (elements and Mahat), but it is presented as devotional invocation rather than as a systematic creation account.

What is the symbolic significance?

By listing element–quality pairs (gandha, rasa, sparśa, tejas, śabda) and adding Mahat, the verse maps the whole perceptible universe—from gross matter to subtle principle—into a single prayer for auspiciousness, implying that spiritual life embraces (and sanctifies) embodied experience.