Mantra 3
Rishi: Śukla-Yajurvedic tradition (unspecified).
Devata: Agni/Jātavedas in dual aspect (paired fires or paired generating agencies).
Chandas: Yajus (prose with rhythmic cadence).
Samhita Patha (Devanagari)
भव॑तं न॒: सम॑नसौ॒ सचे॑तसावरे॒पसौ॑ । मा य॒ज्ञᳪ हि॑ᳪसिष्टं॒ मा य॒ज्ञप॑तिं जातवेदसौ शिवौ भ॑वतम॒द्य न॑:
Transliteration
bhávataṃ naḥ samánasau sácetasāv arepásau | mā yajñáṃ hiṃsiṣṭaṃ mā yajñápatíṃ jātavedasau | śiváu bhavatam adyá naḥ
Translation
Jadilah bagi kami sehati, sekehendak, tanpa cela. Janganlah kalian mencederai yajña, janganlah mencederai tuan yajña, wahai dua Jātavedas. Jadilah kalian berbelas kasih kepada kami pada hari ini.
Padapatha (Word Analysis)
भवतम् । नः । सम-मनसौ । स-चेतसौ । अ-रेपसौ । मा । यज्ञम् । हिंसिष्टम् । मा । यज्ञ-पतिम् । जात-वेदसौ । शिवौ । भवतम् । अद्य । नः ।
Word by Word
भवतम्be (you two)
भवतम्:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हित/लाभ-सम्बन्ध) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
समनसौof one mind (you two)
समनसौ:
कर्तृ (विशेषणम्—युवाम्)
TypeAdjective
Rootसमनस् (प्रातिपदिक)
सचेतसौof one intent / harmonious in thought
सचेतसौ:
कर्तृ (विशेषणम्—युवाम्)
TypeAdjective
Rootसचेतस् (प्रातिपदिक)
अरेपसौfaultless / without blemish
अरेपसौ:
कर्तृ (विशेषणम्—युवाम्)
TypeAdjective
Rootअरेपस् (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
हिindeed / for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि
हिंसिष्टम्harm (you two)
हिंसिष्टम्:
—
TypeVerb
Rootहिंस् (धातु)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा
यज्ञपतिम्the lord/patron of the sacrifice
यज्ञपतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञपति (प्रातिपदिक)
जातवेदसौO you two Jātavedas (all-knowing ones)
जातवेदसौ:
कर्तृ (सम्बोधनार्थे/विशेषणम्—युवाम्)
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नि-विशेषण)
शिवौauspicious (you two)
शिवौ:
कर्तृ (विशेषणम्—युवाम्)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
भवतम्be (you two)
भवतम्:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)
अद्यtoday / now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हित/लाभ-सम्बन्ध) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
Entities Mentioned
A
Agni (Jātavedas) in dual aspectY
Yajña (the Sacrifice, personified principle)Y
Yajñapati (Lord of the sacrifice; sacrificer/patron)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes