Shukla Yajur Veda — Adhyaya 15, Mantra 61
Rishi: RV-derived; incorporated into VS liturgy
Devata: Indra
Chandas: Tr̥ṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रं॒ विश्वा॑ अवीवृधन्त्समु॒द्रव्य॑चसं॒ गिर॑: । र॒थीत॑मᳪ र॒थीनां॒ वाजा॑ना॒ᳪ सत्प॑तिं॒ पति॑म्
Transliteration
índraṃ víśvā avīvṛdhant samudrá-vyácasaṃ gíraḥ | rathītámaṃ rathīnāṃ vā́jānāṃ sátpatiṃ pátim
Translation
Segala kidung telah membesarkan Indra, yang luas bentangannya laksana samudra—yang paling utama di antara para kusir kereta, sang tuan, tuan yang baik, atas segala hadiah kemenangan.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रम् । विश्वाः । अ॒वी॒वृ॒धन् । स॒मु॒द्र-व्य॑चसम् । गिरः । र॒थीत॑मम् । र॒थीनाम् । वाजा॑नाम् । सत्प॑तिम् । पति॑म् ।
Word by Word
इन्द्रम्Indra (as object of praise)
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
अवीवृधन्they increased / made grow
अवीवृधन्:
Kriyā
TypeVerb
Rootवृध् (वर्धने)
समुद्रव्यचसम्whose expanse is like the ocean / ocean-wide
समुद्रव्यचसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसमुद्रव्यचस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
गिरःhymns, praises
गिरः:
Kartā
TypeNoun
Rootगिर् (वाचि/स्तुतौ) (प्रातिपदिक)
रथीतमम्the best charioteer
रथीतमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरथीतम (प्रातिपदिक; रथिन् + तमप्)
रथीनाम्of charioteers
रथीनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
वाजानाम्of prizes / strengths / racers
वाजानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
सत्पतिम्lord of the good (men)
सत्पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसत्पति (प्रातिपदिक; सत् + पति)
पतिम्lord, master
पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes