Shloka 119

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

Devanagari script

तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्तु मन्त्रिपुत्त्रान्महाबलान्।।।।पदातिबलसम्पन्नान् प्रेषयामास रावणः।

Transliteration

tac chrutvā rākṣasendras tu mantriputrān mahābalān |

padātibalasampannān preṣayāmāsa rāvaṇaḥ |

Translation

Mendengar hal itu, Rāvaṇa, raja para raksasa, mengutus putra-putra para menterinya yang sangat perkasa dan lengkap dengan kekuatan pasukan infanteri.

Word by Word

• तत्: that (news)
• तत्: कर्म (Object; of श्रुत्वा)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: क्रियाविशेषण
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• राक्षसेन्द्रः: the demon-lord
• राक्षसेन्द्रः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: राक्षसेन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: राक्षसानाम् + इन्द्र

• तु: then/but
• तु: निपात
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (contrast/emphasis)

• मन्त्रिपुत्रान्: sons of ministers
• मन्त्रिपुत्रान्: कर्म (Object; of प्रेषयामास)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रि-पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुष: मन्त्रिणाम् + पुत्र (sons of ministers)

• महाबलान्: mighty
• महाबलान्: विशेषण (Qualifier of मन्त्रिपुत्रान्)
• Type: Adjective
• Root: महाबल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारय: महत् + बल

• पदातिबलसम्पन्नान्: endowed with strong infantry
• पदातिबलसम्पन्नान्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पदाति-बल-सम्पन्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुष: पदाति-बल + सम्पन्न (endowed with infantry strength)

• प्रेषयामास: sent/dispatched
• प्रेषयामास: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: प्र-इष् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Periphrastic Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• रावणः: Ravana
• रावणः: कर्ता (Apposition to राक्षसेन्द्रः)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Context

"Ravana, the demon king sent his mighty army of strong foot-soldiers, the sons of ministers.

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• rākṣasāḥ

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

A ruler’s responsibility is to choose paths aligned with dharma; here, power is used to prolong wrongdoing, illustrating misuse of authority.

What is the narrative situation?

After receiving reports of losses, Rāvaṇa responds by deploying additional elite troops—sons of his ministers.

Which character virtue is emphasized?

Negative example: lack of विवेक (discernment) in leadership—choosing escalation over correction and truth.