Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

जटायुवृत्तान्तः

Jatāyu’s Testimony and Rāma’s Grief

सीतामभ्यवपन्नोऽहं रावणश्च रणे मया।विध्वंसितरथश्चात्र पातितो धरणीतले।।।।

sītām abhyavapanno ’haṃ rāvaṇaś ca raṇe mayā | vidhvaṃsitarathaś cātra pātito dharaṇītale ||

Aku menerjang untuk melindungi Sita; dan dalam pertempuran denganku, Rahwana—keretanya hancur—jatuh di sini ke bumi.

sītāmSita
sītām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Eka-vacana
abhyavapannaḥ(I) have fallen down
abhyavapannaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootava-pad (धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle (क्त), Puṃliṅga, Prathamā, Eka-vacana; with upasarga abhi+ava; predicate of ahaṃ; sense: ‘fallen down/come down’
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Prathamā, Eka-vacana
rāvaṇaḥRavana
rāvaṇaḥ:
Karta (कर्ता; coordinated subject)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Eka-vacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction, indeclinable
raṇein battle
raṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootraṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī, Eka-vacana
mayāby me
mayā:
Kartṛ (कर्ता; agent)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Tṛtīyā, Eka-vacana
vidhvaṃsita-rathaḥwith chariot destroyed
vidhvaṃsita-rathaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvidhvaṃsita (ध्वंस्/ध्वंसय् धातु + kta) + ratha (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya (विध्वंसितरथ = ‘whose chariot is destroyed’ as descriptive), Puṃliṅga, Prathamā, Eka-vacana; qualifies rāvaṇaḥ
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction, indeclinable
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण; location)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
FormDeictic adverb (देशवाचक-अव्यय)
pātitaḥwas struck down
pātitaḥ:
Kriyā (क्रिया; passive predicate)
TypeVerb
Rootpat (धातु) + ṇic? (causative implied) + kta (क्त)
FormKta-participle, Puṃliṅga, Prathamā, Eka-vacana; passive sense ‘was felled/was made to fall’ (कर्मणि)
dharaṇī-taleon the ground
dharaṇī-tale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharaṇī-tala (प्रातिपदिक; components: dharaṇī + tala)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘surface of the earth’), Napuṃsakliṅga, Saptamī, Eka-vacana

I descended down to protect Sita, and in the battle with Ravana his chariot destroyed fell down here on the ground.

J
Jatāyu
S
Sītā
R
Rāvaṇa
E
Earth/ground (dharaṇītala)

FAQs

Protecting the vulnerable is dharma: Jatāyu acts as guardian, risking himself to defend Sītā against injustice.

Jatāyu recounts his intervention and the battle in which he damaged Rāvaṇa’s chariot and brought him down.

Courage and protective duty (rakṣaṇa-dharma), even when facing a superior force.