Next Verse

Shloka 1

पञ्चवटी-निवासः

Settlement at Pañcavaṭī and Construction of the Hermitage

ततः पञ्चवटीं गत्वा नानाव्यालमृगायुताम्।उवाच भ्रातरं रामस्सौमित्रिं दीप्ततेजसम्।।।।

tataḥ pañcavaṭīṃ gatvā nānāvyālamṛgāyutām |

uvāca bhrātaraṃ rāmaḥ saumitriṃ dīptatejasam || 3.15.1 ||

Kemudian, setelah tiba di Pañcavaṭī yang dipenuhi aneka binatang buas, Rāma berkata kepada saudaranya Saumitri (Lakṣmaṇa) yang bercahaya dengan tenaga menyala-nyala.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb); अर्थे: तस्मात्/अनन्तरम् (then/thereafter)
पञ्चवटीम्Pañcavaṭī
पञ्चवटीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpañcavaṭī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (accusative), एकवचन; समासः: पञ्चानां वटानां समाहारः/स्थानम् (pañca+vaṭī)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), परस्मैपदी; अर्थः: गमनं कृत्वा (having gone)
नाना-व्याल-मृग-आयुताम्filled with various fierce beasts and animals
नाना-व्याल-मृग-आयुताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय) + vyāla (प्रातिपदिक) + mṛga (प्रातिपदिक) + āyutā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् पञ्चवटीम्; समासः: नानाविधैः व्यालैः मृगैश्च आयुता (युक्ता/सम्पन्ना)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; अर्थः: said/spoke
भ्रातरम्brother
भ्रातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (nominative), एकवचन
सौमित्रिम्Saumitri (Lakshmana)
सौमित्रिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaumitri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषनाम (Lakṣmaṇa)
दीप्ततेजसम्of blazing splendor
दीप्ततेजसम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdīpta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + tejas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् सौमित्रिम्; समासः: दीप्तं तेजो यस्य (radiant in energy)

O Rama among the lords of all beings the first was Kardama, the next was Vikritha, followed by Sesha, Samsrya Bahuputra, Sthanu, Mareechi, Atri and mighty Kratu, Pulastya, Angirasa, Pracheta, similarly Pulaha and Daksha.Following them were Vivasvan, Arishtanemi and the very glorious Kasyapa who was the last ruler.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa (Saumitri)
P
Pañcavaṭī

FAQs

Dharma as vigilant settlement: even when choosing a residence, one must recognize danger and act responsibly within a threatening environment.

Rāma and Lakṣmaṇa arrive at Pañcavaṭī, a forest region with dangerous animals, and Rāma begins instructing Lakṣmaṇa.

Lakṣmaṇa’s readiness and strength in service, indicated by “dīptatejas”—his energetic preparedness to support Rāma’s righteous mission.