Previous Verse
Next Verse

Shloka 132

Genealogy of the Ancestors (Pitṛs) and the Procedure of Śrāddha

श्राद्धं कृतं तेन समास्सहस्रं रहस्यमेतत्पितरो वदंति । वैशाख्यामुपवासेषु तथोत्सवमहालये

śrāddhaṃ kṛtaṃ tena samāssahasraṃ rahasyametatpitaro vadaṃti | vaiśākhyāmupavāseṣu tathotsavamahālaye

Para Leluhur (Pitṛ) menyatakan rahasia ini: oleh orang yang melakukannya, Śrāddha seakan telah terlaksana selama seribu tahun—terutama pada puasa-puasa bulan Vaiśākha dan juga pada Mahālaya yang meriah.

श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कृतम्done/performed
कृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विधेय-विशेषण (predicate adjective to श्राद्धम्)
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (instrumental: by him/thereby)
समास्equal (to)
समास्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; (पाठभेद/सन्धि-रूप: समाः) विशेषण (qualifying सहस्रम्)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (measure/number)
रहस्यम्a secret/mystery
रहस्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifying रहस्यम्)
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
वदन्तिsay
वदन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
वैशाख्याम्in Vaiśākha (time)
वैशाख्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैशाखी/वैशाख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (locative: in Vaiśākhī/Vaiśākha time)
उपवासेषुin fasts/fasting observances
उपवासेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/तुल्यताबोधक-अव्यय (adverb: likewise)
उत्सव-महालयेin the festival of Mahālaya
उत्सव-महालये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्सव (प्रातिपदिक) + महालय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुषः (महान् आलयः/महालयः; here as a named observance/period)

Pitaraḥ (the Ancestors), as quoted within the narrative context

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: city

Sandhi Resolution Notes: रहस्यमेतत्पितरो = रहस्यम् + एतत् + पितरः; वदंति = वदन्ति (anusvāra orthography); वैशाख्यामुपवासेषु = वैशाख्याम् + उपवासेषु; तथोत्सवमहालये = तथा + उत्सवमहालये (उत्सव-महालये as compound/phrase); समास्सहस्रं: likely समाः सहस्रम् (sandhi/orthographic doubling).

P
Pitaraḥ
V
Vaiśākha
M
Mahālaya
Ś
Śrāddha

FAQs

The verse praises performing Śrāddha (ancestral rites), emphasizing its heightened merit when done during Vaiśākha fasts and at Mahālaya.

The Pitaraḥ (Ancestors/manes) are explicitly said to declare this teaching as a “secret,” lending it traditional ancestral authority.

It underscores gratitude and duty toward one’s forebears—maintaining lineage responsibility through timely rites, fasting, and remembrance.