Shloka 197

Kroṣṭu–Yādava Lineages, the Syamantaka Jewel, Krishna’s Birth Context, and the Māyāmoha Account

Devanagari script

जयार्थमेते विज्ञेया असुराणां महौजसः । त्रैलोक्यमिदमव्यग्रं महेंद्रेणानुपाल्यते

Transliteration

jayārthamete vijñeyā asurāṇāṃ mahaujasaḥ | trailokyamidamavyagraṃ maheṃdreṇānupālyate

Translation

Ketahuilah bahwa para Asura yang sangat kuat ini ada di sini demi kemenangan; dan ketiga dunia ini tetap tenang, dilindungi oleh Mahendra (Indra).

Word by Word

• जय: victory
• जय: —
• Type: Noun
• Root: जय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (समासाङ्ग)

• अर्थम्: for the sake of
• अर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; चतुर्थी/द्वितीया-तत्पुरुषार्थे (purpose): जय-अर्थम् = for victory

• एते: these
• एते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम

• विज्ञेयाः: should be understood/are to be known
• विज्ञेयाः: Predicate adjective (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञा (धातु) + वि + तव्य/य (कृदन्त) → विज्ञेय (कृदन्त)
• Form: विधिलिङ्गार्थक-तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: 'to be known'), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• असुराणाम्: of the demons
• असुराणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• महौजसः: mighty/very powerful
• महौजसः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक) + ओजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय: महत् ओजः यस्य (great in vigor)

• त्रैलोक्यम्: the three worlds
• त्रैलोक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समास

• इदम्: this
• इदम्: Apposition (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• अव्यग्रम्: undisturbed/without anxiety
• अव्यग्रम्: Predicate adjective (विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Adjective
• Root: अव्यग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• महेंद्रेण: by Mahendra (Indra)
• महेंद्रेण: Kartr-karana in passive (Agent instrument/कर्तृकरण)
• Type: Noun
• Root: महेंद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अनुपाल्यते: is protected/ruled
• अनुपाल्यते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पाल् (धातु) + अनु
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

Speaker

Uncertain (context not provided for the dialogue frame in Adhyaya 13)

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: जयार्थम् = जय + अर्थम् (उद्देश्ये तत्पुरुष); जयार्थमेते = जयार्थम् + एते; त्रैलोक्यमिदम् = त्रैलोक्यम् + इदम्; इदमव्यग्रम् = इदम् + अव्यग्रम्; महेंद्रेणानुपाल्यते = महेंद्रेण + अनुपाल्यते

Characters & Entities

• Asuras
• Mahendra (Indra)
• Trailokya (three worlds)

FAQs

Who is Mahendra in this verse, and what is his role?

Mahendra refers to Indra, the king of the Devas, portrayed here as the protector who keeps the three worlds undisturbed.

What does the verse suggest about the Asuras mentioned here?

It characterizes them as mahaujasaḥ—very powerful—and indicates they are to be understood as acting with a “victory” purpose, implying a cosmic contest or campaign.

What is the ethical or philosophical lesson implied?

The verse highlights the maintenance of cosmic order: even amid powerful adversarial forces, rightful guardianship and protective governance preserve stability in the worlds.