Kāmodākhyāna (Glory of the Kāmodā Sacred Place)

Verse 1

अथ कामोदामाहात्म्यम् । मोहिन्युवाच । कामोदायास्तु माहात्म्यं ब्रूहि मे द्विजसत्तम । यच्छ्रुत्वाहं तव मुखात्प्रसन्ना स्यां कृतार्थवत् ॥ १ ॥

Kini dimulai kemuliaan tīrtha Kāmodā. Mohinī berkata: “Wahai yang terbaik di antara para dvija, ceritakan kepadaku keagungan Kāmodā; mendengarnya dari mulutmu aku akan bersukacita dan merasa seakan tujuan tercapai.”

Verse 2

वसुरुवाच । श्रृणु देवि प्रवक्ष्यामि कामोदाख्यानकं शुभम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः ॥ २ ॥

Vasu berkata: “Dengarlah, wahai Dewi; akan kuceritakan kisah suci bernama Kāmodā. Barangsiapa mendengarnya terbebas dari segala dosa—tanpa keraguan.”

Verse 3

कामोदाख्यं पुरं देवि गंगातीरे व्यवस्थितम् । कामोदा यत्र वर्तंते सार्द्धं देवैर्हरिप्रियाः ॥ ३ ॥

Wahai Dewi, ada sebuah kota bernama Kāmodā yang terletak di tepi Sungai Gaṅgā. Di sana para Kāmodā, yang dicintai Hari, tinggal bersama para dewa.

Verse 4

यदा सुरासुरैर्देवि मथितः क्षीरसागरः । कामोदा सा तदोत्पन्ना कन्यारत्नचतुष्टये ॥ ४ ॥

Wahai Dewi, ketika para dewa dan asura mengaduk Samudra Susu, saat itulah Dewi bernama Kāmodā muncul sebagai salah satu dari empat permata gadis suci.

Verse 5

कन्या रमाख्या प्रथमा द्वितीया वारुणी स्मृता । कामोदाख्या तृतीया तु चतुर्थी तु वराभिधा ॥ ५ ॥

Di antara permata para gadis itu, yang pertama bernama Ramā; yang kedua dikenang sebagai Vāruṇī; yang ketiga disebut Kāmodā; dan yang keempat bernama Varā.

Verse 6

तत्र कन्यात्रयं प्राप्तुं विष्णुना प्रभविष्णुना । वारुणी त्वसुरैर्नीता विष्णुदेवाज्ञया सति ॥ ६ ॥

Di sana, agar Viṣṇu Yang Mahakuasa memperoleh tiga gadis suci itu, maka Vāruṇī dibawa pergi oleh para asura—semuanya terjadi atas perintah dan restu Dewa Viṣṇu.

Verse 7

ततः प्रभृति लक्ष्मीस्तु विष्णोर्वक्षस्थले स्थिता । बभूव विष्णुपत्नी सा सपत्नीरहिता शुभे ॥ ७ ॥

Sejak saat itu Lakṣmī bersemayam di dada Viṣṇu; wahai yang mulia, beliau menjadi permaisuri Viṣṇu, tanpa ada madu atau saingan sedikit pun.

Verse 8

भविष्यकार्यं विज्ञाय देवा विष्णुसमाज्ञया । कामोदाख्ये पुरे देवीं कामोदां पूजयंति हि ॥ ८ ॥

Mengetahui tugas yang akan terjadi kelak, para dewa—atas perintah Viṣṇu—sungguh memuja Dewi Kāmodā di kota yang bernama Kāmodā.

Verse 9

सा तत्र वर्तते नित्यं विष्णुसंयोगकाम्यया । भार्यात्वं भावतः प्राप्ता विष्णुध्यानपरायणा ॥ ९ ॥

Ia tinggal di sana senantiasa, merindu bersatu dengan Viṣṇu. Dengan kekuatan bhakti batin ia meraih martabat sebagai istri, dan sepenuhnya tekun dalam meditasi pada Viṣṇu.

Verse 10

स तत्र भावगम्यो वै विष्णुः सर्वगतो महान् । अनयापि तया नित्यं वर्तते तत्समीपतः ॥ १० ॥

Di sana Viṣṇu yang Mahabesar dan meresapi segalanya dapat dicapai melalui bhakti yang tulus. Dan oleh dirinya pula, Ia senantiasa bersemayam dekat tempat itu.

Verse 11

स देवैर्वासुरैर्देवि मुनिभिर्मानवैस्तथा । अलक्ष्यदेहो विश्वात्मा वर्तते ध्यानगोचरः ॥ ११ ॥

Wahai Dewi, Ia hadir di antara para dewa dan asura, di antara para resi dan juga manusia. Wujud-Nya tak tertangkap indra; Ia Jiwa semesta, tersingkap dalam jangkauan meditasi.

Verse 12

ध्यानेनैव प्रपश्यंति देवाश्च मुनयो विभुम् । कामोदा सा महाभागा यदा हसति मोहिनि ॥ १२ ॥

Hanya melalui meditasi para dewa dan resi memandang Sang Vibhū, Tuhan Yang Mahameresapi. Saat itu Kāmodā yang amat beruntung, memesona, tersenyum lembut.

Verse 13

हर्षेण तु समाविष्टा तदाश्रूणि पतंति च । आनंदाश्रूणि गंगायां पतितानि सुरेश्वरि ॥ १३ ॥

Diliputi sukacita, air matanya pun jatuh. Wahai Ratu para dewa, itulah air mata kebahagiaan yang menetes ke sungai Gaṅgā.

Verse 14

कामोदाख्यानि पद्मानि तानि तत्र भवंति च । पीतानि च सुगंधीनि महामोदप्रदानि च ॥ १४ ॥

Di sana juga ada teratai yang dikenal sebagai “Kāmoda”; teratai itu tumbuh di tempat itu—berwarna kuning, harum semerbak, dan menganugerahkan sukacita besar.

Verse 15

यस्तु भाग्यवशाल्लब्ध्वा तानि तैः पूजयेच्छिवम् । स लभेद्वांछितान्कामानित्याज्ञा पारमेश्वरी ॥ १५ ॥

Siapa pun yang karena keberuntungan memperoleh persembahan itu lalu memuja Śiva dengannya—ia meraih apa yang diinginkan; demikianlah titah tertinggi Parameśvara.

Verse 16

दुःखजानि तथाश्रूणि कदाचित्प्रपतंति हि । तेभ्यश्च तानि पद्मानि विगंधीन्युद्भवंति च ॥ १६ ॥

Air mata yang lahir dari duka kadang benar-benar jatuh; dan dari air mata itulah teratai itu muncul—harum dan suci.

Verse 17

तैस्तु यः पूजयेद्देवं शंकरं लोकशंकरम् । स युज्येताखिलैर्दुःखैः पूर्वपापैर्विमोहितः ॥ १७ ॥

Namun siapa yang memuja dewa Śaṅkara, penyejahtera dunia, dengan cara-cara yang tidak patut itu—ia, terdelusi oleh dosa masa lampau, akan tertimpa segala duka.

Verse 18

गंगाद्वारादुपरि च दशयोजनके स्थितम् । कामोदं तत्र वर्षैकं यो जपेद्द्वादशाक्षरम् ॥ १८ ॥

Di atas Gaṅgādvāra, pada jarak sepuluh yojana, terdapat tīrtha suci bernama Kāmoda. Siapa yang tinggal di sana selama setahun dan melafalkan mantra dua belas suku kata, akan meraih siddhi atas tujuan yang diinginkan.

Verse 19

वर्षांते चैत्रमासस्य द्वादश्यां विधिनंदिनि । वासतौ च श्रियं दृष्ट्वा सा हसेद्धर्षतः सदा ॥ १९ ॥

Pada akhir musim hujan, pada Dvādaśī bulan Caitra—wahai kekasih yang bersuka pada tata-ritus—melihat Śrī (Lakṣmī) bersemayam di sana, ia senantiasa tertawa dalam sukacita.

Verse 20

तानि पद्मानि स लभेन्नान्यदा कोऽपि कर्हिचित् । तत्र यः स्नाति मनुजां विष्णुभक्तिपरायणः ॥ २० ॥

Pahala laksana teratai itu hanya ia yang memperolehnya; tak seorang pun, kapan pun pada waktu lain, dapat meraihnya. Di antara manusia, yang mandi di sana dengan sepenuh hati bersandar pada bhakti kepada Viṣṇu, dialah yang mendapatkannya.

Verse 21

ध्यात्वा पुरं च कामोदं स भवेद्विष्णुवल्लभः । देवतानां पितॄणां च वल्लभो नात्र संशयः ॥ २१ ॥

Dengan bermeditasi pada kota bernama Kāmoda, ia menjadi kekasih Tuhan Viṣṇu; dan juga menjadi yang dicintai para dewa serta para leluhur—tiada keraguan akan hal ini.

Verse 22

यो द्वादश समास्तत्र तिष्ठेज्जपपरायणः । स लभेद्दर्शनं साक्षात्कामोदायाः शुभानने ॥ २२ ॥

Siapa yang tinggal di sana selama dua belas tahun, sepenuhnya tekun dalam japa, wahai yang berwajah mulia, ia memperoleh darśana langsung Dewi Kāmodā.

Verse 23

यं यं चिंतयते कामं तत्र तीर्थे नरः शुचिः । स्नानमात्रेण लभते तं तमैहिकमंगने ॥ २३ ॥

Di tīrtha itu, apa pun hasrat yang direnungkan oleh insan yang suci, wahai gadis jelita, hanya dengan mandi saja ia memperoleh hasil duniawi yang sama persis.

Verse 24

एतद्धि परमं तीर्थं लभ्यं भाग्यवशाद्भवेत् । हिमात्ययादगे भद्रे दुर्गभं विकटस्थलम् ॥ २४ ॥

Sungguh, inilah tirtha yang paling utama, yang hanya dapat dicapai karena keberuntungan suci. Wahai yang mulia, ia berada di jajaran Himalaya, di tempat yang ganas dan sukar dijangkau.

Verse 25

एतत्ते सर्वमाख्यातं कामोदाख्यानकं शुभम् । यः श्रृणोति नरो भक्त्या सोऽपि पापैः प्रमुच्यते ॥ २५ ॥

Demikian seluruh kisah suci bernama ‘Kāmōda’ telah kuceritakan kepadamu. Siapa pun yang mendengarnya dengan bhakti, ia pun terbebas dari dosa.

Verse 26

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने उत्तरभागे वसुमोहिनी संवादे कामोदाख्यानं नामाष्टषष्टितमोऽध्यायः ॥ ६८ ॥

Demikianlah, dalam Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, pada Mahā-upākhyāna bagian Uttara, dalam dialog Vasu dan Mohinī, berakhir bab ke-68 yang bernama ‘Kāmōdākhyāna’.