Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Kāṣṭhīla-Upākhyāna: Rākṣasī, Spear-Śakti, and Kāśī as Śakti-kṣetra

यस्यां मृताः पुनर्मर्त्या गर्भवासं विशंति न । स त्वमस्या गृहं पित्र्यं पुनर्नय सुलोचनाम् ॥ १४ ॥

yasyāṃ mṛtāḥ punarmartyā garbhavāsaṃ viśaṃti na | sa tvamasyā gṛhaṃ pitryaṃ punarnaya sulocanām || 14 ||

Di tempat suci itu, mereka yang wafat tidak menjadi fana lagi dan tidak memasuki rahim untuk kelahiran ulang. Maka bawalah perempuan bermata indah ini kembali ke rumah leluhurnya.

यस्याम्in which (place)
यस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (7th), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
मृताःdead (persons)
मृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)
मर्त्याःmortals
मर्त्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
गर्भ-वासम्dwelling in the womb
गर्भ-वासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक) + वास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गर्भस्य वासः)
विशन्तिenter
विशन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
सःthat (one)/he
सः:
Sambodhyartha/Anuvada (अनुवाद)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
अस्याःof this (woman)/her
अस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
गृहम्home
गृहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
पित्र्यम्ancestral/paternal
पित्र्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपितृय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to गृहम्)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)
नयlead/take
नय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
सुलोचनाम्the fair-eyed woman
सुलोचनाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + लोचना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (सु-लोचना = सुन्दर-लोचना)

Narrator (Purana dialogue frame; Uttara-Bhaga tirtha-mahatmya narration)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

FAQs

It states a key tirtha-mahatmya claim: death in a supremely sacred place ends the cycle of rebirth, freeing one from returning to the womb (garbhavāsa), which is presented as a marker of moksha or near-moksha merit.

Even without naming a deity here, the verse reflects the Purāṇic bhakti framework where holy places connected to divine presence and worship grant transformative merit—culminating in release from punarjanma—encouraging श्रद्धा (faith) and tirtha-sevā as devotional practice.

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught directly; the practical takeaway is dharma-śāstric tirtha-vicāra—understanding pilgrimage merit (tīrtha-phala) and the soteriological idea of garbhavāsa as a sign of continued saṃsāra.