Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

अरण्यकपर्व — मार्कण्डेयकथिते रामविजयः, सीताशुद्धिः, अयोध्याप्रत्यागमनवर्णनम्

Rāma’s victory, Sītā’s vindication, and return to Ayodhyā as told by Mārkaṇḍeya

रामस्य माता कौसल्या कैकेयी भरतस्य तु । सुतौ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्राया: परंतपौ,श्रीरामचन्द्रजीकी माताका नाम कौसल्या था, भरतकी माता कैकेयी थी तथा शत्रुओंको संताप देनेवाले लक्ष्मण और शत्रुघ्न सुमित्राके पुत्र थे

rāmasya mātā kauśalyā kaikeyī bharatasya tu | sutau lakṣmaṇaśatrughnau sumitrāyāḥ parantapau ||

Ibu Rāma adalah Kauśalyā, sedangkan ibu Bharata adalah Kaikeyī. Adapun dua putra Sumitrā—Lakṣmaṇa dan Śatrughna—adalah pahlawan perkasa, penakluk yang menyengsarakan musuh-musuhnya.

रामस्यof Rama
रामस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Genitive, Singular
माताmother
माता:
Karta
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Nominative, Singular
कौसल्याKausalya
कौसल्या:
Karta
TypeNoun
Rootकौसल्या
FormFeminine, Nominative, Singular
कैकेयीKaikeyi
कैकेयी:
Karta
TypeNoun
Rootकैकेयी
FormFeminine, Nominative, Singular
भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरत
FormMasculine, Genitive, Singular
तुbut/and (contrastive particle)
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सुतौtwo sons
सुतौ:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Nominative, Dual
लक्ष्मणLakshmana
लक्ष्मण:
Karta
TypeNoun
Rootलक्ष्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
शत्रुघ्नौand Shatrughna (as a pair/dual with Lakshmana by sense)
शत्रुघ्नौ:
Karta
TypeNoun
Rootशत्रुघ्न
FormMasculine, Nominative, Dual
सुमित्रायाःof Sumitra
सुमित्रायाः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुमित्रा
FormFeminine, Genitive, Singular
परंतपौtwo tormentors of foes
परंतपौ:
Karta
TypeAdjective
Rootपरंतप
FormMasculine, Nominative, Dual

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
R
Rāma
K
Kauśalyā
K
Kaikeyī
B
Bharata
L
Lakṣmaṇa
Ś
Śatrughna
S
Sumitrā

Educational Q&A

The verse emphasizes clarity of lineage and responsibility: in epic ethics, knowing one’s familial and social position supports the proper performance of dharma—especially for royal figures whose personal relations shape public duty.

Mārkaṇḍeya is recounting key details of the Ikṣvāku royal family, naming the queens and identifying which sons were born to each, as part of a broader retelling that frames later events and moral choices.