Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris

Udyoga-parva 94

तैरेवोपार्जितां भूमिं भोक्ष्यसे च परंतप । यदि सम्पत्स्यसे पुत्रै: सहामात्यैर्नराधिप,शत्रुसंतापी नरेश! यदि आप मन्त्रियोंसहित अपने समस्त पुत्रों (पाण्डवों और कौरवों)- से मिलकर रहेंगे तो उन्हींके द्वारा जीती हुई इस पृथ्वीका राज्य भोगेंगे

tairevopārjitāṃ bhūmiṃ bhokṣyase ca paraṃtapa | yadi sampatsyase putraiḥ sahāmātyair narādhipa ||

Waiśampāyana berkata: “Wahai penakluk musuh, bila engkau hidup rukun bersama putra-putramu, beserta para menterimu, maka engkau akan menikmati kedaulatan atas bumi ini—yang dimenangkan oleh putra-putra itu sendiri.”

तैःby them
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
उपार्जिताम्acquired/earned
उपार्जिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउपार्जित
FormFeminine, Accusative, Singular
भूमिम्the earth/kingdom
भूमिम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Accusative, Singular
भोक्ष्यसेyou will enjoy/possess
भोक्ष्यसे:
TypeVerb
Rootभुज्
FormSimple Future (Luṭ), 2, Singular, Ātmanepada
and
:
TypeIndeclinable
Root
परंतपO scorcher of foes
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Vocative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
सम्पत्स्यसेyou will come together/agree
सम्पत्स्यसे:
TypeVerb
Rootसम् + पद्
FormSimple Future (Luṭ), 2, Singular, Ātmanepada
पुत्रैःwith (your) sons
पुत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
अमात्यैःwith ministers/counsellors
अमात्यैः:
Karana
TypeNoun
Rootअमात्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
नराधिपO king/lord of men
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
N
narādhipa (the king addressed, i.e., Dhṛtarāṣṭra in context)
P
putrāḥ (sons: Kauravas and Pāṇḍavas in the broader narrative)
A
amātyāḥ (ministers/counsellors)
B
bhūmi (the kingdom/earth)