Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Chapter 49: Sañjaya’s Enumeration of the Pāṇḍava Coalition (पाण्डवसैन्यसमागम-वर्णनम्)

यः कलिड्जान्‌ समापेदे पाज्चाल्यो युद्धदुर्मद: । शिखण्डिना व: कुरव: कृतास्त्रेणाभ्ययुज्जत,कौरवो! वह टद्रुपदकुमार युद्धमें उन्‍्मत्त होकर लड़नेवाला है। उसीने कलिंगदेशीय क्षत्रियोंको पराजित किया था। उस अस्त्रवेत्ता वीरका नाम शिखण्डी है, जिसके बलपर पाण्डवोंने आपलोगोंसे युद्धकी तैयारी की है

sañjaya uvāca | yaḥ kaliṅgān samāpede pāñcālyo yuddha-durmadaḥ | śikhaṇḍinā vaḥ kuravaḥ kṛtāstreṇābhyayujjata, kaurava ||

Sañjaya berkata: “Wahai Kaurava, pangeran Pāñcāla itu bertempur dengan gairah yang menggelora; dialah yang dahulu menundukkan para kesatria Kalinga. Sang pahlawan terlatih dalam ilmu senjata itu bernama Śikhaṇḍin. Bersandar pada kekuatan dan kepiawaiannya, para Pāṇḍava telah bersiap untuk berperang melawan kalian, para Kuru.”

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कलिङ्गान्the Kalingas (people of Kalinga)
कलिङ्गान्:
Karma
TypeNoun
Rootकलिङ्ग
FormMasculine, Accusative, Plural
समापेदेovercame, subdued
समापेदे:
TypeVerb
Rootसम्-आपद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पाञ्चाल्यःthe Panchala prince (Shikhandin)
पाञ्चाल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपाञ्चाल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
युद्ध-दुर्मदःmad with battle, battle-intoxicated
युद्ध-दुर्मदः:
TypeAdjective
Rootदुर्मद
FormMasculine, Nominative, Singular
शिखण्डिनाby/with Shikhandin
शिखण्डिना:
Karana
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
वःof you (your)
वः:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Plural
कुरवःO Kurus
कुरवः:
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Vocative, Plural
कृत-अस्त्रेणwith prepared weapons / being armed
कृत-अस्त्रेण:
Karana
TypeAdjective
Rootकृतास्त्र
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
अभ्ययुज्जतthey engaged/attacked, they joined in battle
अभ्ययुज्जत:
TypeVerb
Rootअभि-युज्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
कौरवO Kaurava
कौरव:
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
S
Shikhandin (Śikhaṇḍī)
K
Kalinga (Kaliṅga)
P
Panchala (Pāñcāla)
K
Kurus/Kauravas (Kuravaḥ/Kaurava)
P
Pandavas (implied)