Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)

रथ: शरीरं पुरुषस्य राज- न्नात्मा नियन्तेन्द्रियाण्यस्य चाश्वा: | तैरप्रमत्त: कुशली सदश्नै- दन्ति: सुखं याति रथीव धीर:

rathaḥ śarīraṁ puruṣasya rājan ātmā niyantendriyāṇy asya cāśvāḥ | tair apramattaḥ kuśalī sadaśnaiḥ dāntiḥ sukhaṁ yāti rathīva dhīraḥ ||

Wahai Raja, tubuh manusia laksana kereta; sang diri di dalam adalah pengendali, dan indria-indria adalah kuda-kudanya. Ia yang waspada, cakap, dan teguh—mengekang kuda-kuda itu dengan baik—menempuh jalan dunia dengan aman dan bahagia, seperti kusir yang mantap mengemudikan kereta berpelana kendali.

{'rathaḥ''chariot (metaphor for the embodied vehicle)', 'śarīram': 'body', 'puruṣasya': 'of a person / of man', 'rājan': 'O king (address to Dhṛtarāṣṭra)', 'ātmā': 'self
{'rathaḥ':
inner principle (the one who ought to govern)', 'niyantā''controller
inner principle (the one who ought to govern)', 'niyantā':
guide', 'indriyāṇi''senses
guide', 'indriyāṇi':
sense-faculties', 'asya''of this (person)', 'aśvāḥ': 'horses', 'taiḥ': 'by/with them (i.e., with the senses as instruments when controlled)', 'apramattaḥ': 'unheedless
sense-faculties', 'asya':
not negligent', 'kuśalī''skilled
not negligent', 'kuśalī':
wise in conduct', 'sadaśnaiḥ''with good reins/bridles
wise in conduct', 'sadaśnaiḥ':
well-reined (i.e., properly restrained)', 'dāntiḥ''disciplined
well-reined (i.e., properly restrained)', 'dāntiḥ':
self-controlled', 'sukham''happiness
self-controlled', 'sukham':
well-being', 'yāti''goes
well-being', 'yāti':
attains', 'rathīva''like a charioteer', 'dhīraḥ': 'steadfast
attains', 'rathīva':

विदुर उवाच

V
Vidura
K
King (Dhṛtarāṣṭra)
C
chariot (ratha)
B
body (śarīra)
S
self (ātmā)
S
senses (indriyāṇi)
H
horses (aśvāḥ)
R
reins/bridle (daśnā)