Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

अम्बोपाख्याने तापसानां विचारः तथा होत्रवाहनस्य उपदेशः

Ambā among ascetics; Hotravāhana directs her to Paraśurāma

तस्येयं फलनिर्व त्तियदापन्नास्मि मूढवत्‌,“उसीका यह फल प्राप्त हुआ है कि मैं एक मूर्ख स्त्री-की भाँति भारी आपत्तिमें पड़ गयी हूँ। भीष्मको धिक्‍्कार है, विवेकशून्य हृदयवाले मेरे मन्दबुद्धि पिताको भी धिक्‍कार है, जिन्होंने पराक्रमका शुल्क नियत करके मुझे बाजारू स्त्रीकी भाँति जनसमूहमें निकलनेकी आज्ञा दी

tasyeyaṃ phalanirvṛttir yadāpannāsmi mūḍhavat

Inilah buah pahitnya: aku terjerumus ke dalam bencana besar laksana perempuan yang tersesat akal. Celakalah Bhīṣma; dan celakalah pula ayahku yang tumpul budi, tanpa daya membeda, yang menetapkan ‘harga’ berupa keberanian dan memerintahkan aku dibawa ke hadapan khalayak seperti perempuan yang diperjualbelikan.

तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
इयम्this (she/this thing)
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
फलनिर्वृत्तिःresult/fruitful outcome
फलनिर्वृत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootफलनिर्वृत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
यदाwhen
यदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयदा
आपन्नाfallen into / come to (a state)
आपन्ना:
Karta
TypeVerb
Rootआपद्
Formक्त (past passive participle, used adjectivally), Feminine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (Lat), 1st, Singular
मूढवत्like a fool / foolishly
मूढवत्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमूढवत्

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
F
father (of the speaker; unnamed in the given text)
P
public assembly/crowd (janasaṃgha, implied by the Hindi gloss)