Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

पाण्डवसेनानायकाभिषेकः तथा बलरामागमन-उपदेशः | Appointment of Pandava Commanders and Balarama’s Counsel

तथा कवचिन: शूरा: शस्त्रेषु कृतनिश्चया: । कुलीना हययोनिज्ञा: सारथ्ये विनिवेषिता:,इसी प्रकार जो शस्त्र-विद्याका निश्चित ज्ञान रखनेवाले, कुलीन तथा घोड़ोंकी नस्लको पहचाननेवाले थे, वे कवचधारी शूरवीर ही सारथिके कामपर नियुक्त किये गये थे

tathā kavacinaḥ śūrāḥ śastreṣu kṛtaniścayāḥ | kulīnā hayayonijñāḥ sārathye viniveśitāḥ ||

Demikian pula para pahlawan berzirah—teguh tekad dan terlatih dalam penggunaan senjata, berdarah bangsawan, serta mahir mengenali ras dan tabiat kuda—ditetapkan untuk tugas sebagai sais kereta perang.

तथाthus, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
कवचिनःarmoured, wearing armour
कवचिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootकवचिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
शूराःheroes, brave men
शूराः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Plural
शस्त्रेषुin weapons (weapon-skills)
शस्त्रेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशस्त्र
FormNeuter, Locative, Plural
कृतनिश्चयाःhaving firm resolve/ascertained (i.e., well-trained, certain)
कृतनिश्चयाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतनिश्चय
FormMasculine, Nominative, Plural
कुलीनाःwell-born, noble
कुलीनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकुलीन
FormMasculine, Nominative, Plural
हययोनिज्ञाःknowing the breeds/origins of horses
हययोनिज्ञाः:
Karta
TypeAdjective
Rootहययोनिज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
सारथ्येin charioteering; as charioteers
सारथ्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसारथ्य
FormNeuter, Locative, Singular
विनिवेषिताःwere appointed/placed/assigned
विनिवेषिताः:
Karta
TypeVerb
Rootवि-नि-√विश्
FormMasculine, Nominative, Plural, Passive (past participle)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
K
kavaca (armor)
Ś
śastra (weapons)
H
haya (horses)
S
sārathi (charioteer)

Educational Q&A

The verse highlights that dharma in warfare includes proper appointment of roles: charioteering is not menial but a critical responsibility requiring bravery, training in arms, noble reliability, and expert knowledge of horses—so that battle is conducted safely and effectively.

Vaiśaṃpāyana describes the organization of war preparations: armored, capable warriors—skilled with weapons and knowledgeable about horse lineages—are specifically assigned as charioteers, indicating careful selection of personnel for key battlefield functions.