Shloka 16
Uttarā-diśā Māhātmya — Suparṇa’s Praise of the Northern Quarter
Suparṇa–Gālava Saṃvāda
Devanagari script
अष्टाविंशतिरात्रं च चड्क्रम्य सह भानुना । निष्पतन्ति पुन: सूर्यात् सोमसंयोगयोगतः,अभिजित्सहित अद्बाईस नक्षत्रोंमेंसे प्रत्येक अट्टाईसवें दिन सूर्यके साथ विचरण करके अमावस्याके बाद फिर सूर्यमण्डलसे पृथक् हो जाता है
Transliteration
aṣṭāviṁśatirātraṁ ca cakramya saha bhānunā | niṣpatanti punaḥ sūryāt somasaṁyogayogataḥ ||
Translation
Setelah menuntaskan satu putaran dua puluh delapan malam bersama Surya, mereka kembali terpisah dari lingkaran Surya sesudah bulan baru, karena daya pertautan dengan Candra.
Word by Word
अष्टाविंशति-रात्रम्a period of twenty-eight nights
अष्टाविंशति-रात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअष्टाविंशति + रात्र
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
चक्राम्यhaving gone/roamed (having traversed)
चक्राम्य:
TypeVerb
Rootक्रम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
भानुनाwith the Sun (with Bhānu)
भानुना:
Karana
TypeNoun
Rootभानु
FormMasculine, Instrumental, Singular
निष्पतन्तिthey depart/come forth (separate out)
निष्पतन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootनिष् + पत्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Plural
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
सूर्यात्from the Sun
सूर्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसूर्य
FormMasculine, Ablative, Singular
सोम-संयोग-योगतःdue to the conjunction with the Moon
सोम-संयोग-योगतः:
TypeIndeclinable
Rootसोम + संयोग + योगतस्
Speaker
युपर्ण उवाच
Characters & Entities
य
युपर्ण (Yuparṇa)भ
भानु (the Sun)स
सूर्य (the Sun)स
सोम (the Moon)अ
अभिजित् (Abhijit nakṣatra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes