Previous Verse

Shloka 18

Strī-parva Adhyāya 22 — Gāndhārī’s Battlefield Lament for the Fallen (Āvantya, Bāhlika, Jayadratha, and Duḥśalā)

त॑ मत्तमिव मातजुूं वीरं॑ परमदुर्जयम्‌ । परिवार्य रुदन्त्येताः स्त्रियश्षुन्द्रोपमानना:

taṁ mattam iva mātajuṁ vīraṁ paramadurjayam | parivārya rudanty etāḥ striyaḥ śūndropamānanāḥ ||

Mengelilingi sang pahlawan—laksana gajah yang mengamuk, seorang kesatria yang amat sukar ditaklukkan—para perempuan itu, wajah mereka rusak oleh duka, menangis tersedu di sekelilingnya.

तम्him/that (man)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
मत्तम्intoxicated, maddened
मत्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमत्त
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
मातङ्गम्elephant
मातङ्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootमातङ्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
वीरम्hero, warrior
वीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Accusative, Singular
परम-दुर्जयम्supremely hard to conquer
परम-दुर्जयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरमदुर्जय
FormMasculine, Accusative, Singular
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
TypeVerb
Rootपरि + वृ (वृञ् वरणे/वृत्तौ)
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada/Atmanepada (non-finite)
रुदन्तिthey weep
रुदन्ति:
TypeVerb
Rootरुद्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
एताःthese (women)
एताः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Nominative, Plural
शूद्र-उपमान-आननाःhaving faces comparable to a śūdra (low-born)
शूद्र-उपमान-आननाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशूद्रोपमानानन
FormFeminine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
W
women (bereaved)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical cost of war: even the most formidable warrior becomes an object of lament, and the suffering of women and families exposes the hollowness of victory when dharma is eclipsed by violence.

In the Stree Parva’s mourning episodes, women gather around a fallen or afflicted hero, surrounding him and weeping; their grief is visible in their darkened, sorrow-worn faces.