Previous Verse
Next Verse

Shloka 115

Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)

मन्वन्तरेषु सर्वेषु विषमा जायते मही । उज्जहार ततो वैन्य: शिलाजालान्‌ समन्तत:

manvantareṣu sarveṣu viṣamā jāyate mahī | ujjahāra tato vainyaḥ śilājālān samantataḥ ||

Dalam setiap Manvantara, bumi menjadi tidak rata dan terhalang. Karena itu Vainya (Raja Pṛthu) menyingkirkan jalinan penghalang batu di segala penjuru, memulihkan keteraturan dan kegunaan tanah.

मन्वन्तरेषुin (the) Manvantaras/epochs
मन्वन्तरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमन्वन्तर
FormNeuter, Locative, Plural
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Locative, Plural
विषमाuneven/irregular
विषमा:
Karta
TypeAdjective
Rootविषम
FormFeminine, Nominative, Singular
जायतेis born/comes to be
जायते:
TypeVerb
Rootजन् (जायते)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
महीthe earth
मही:
Karta
TypeNoun
Rootमही
FormFeminine, Nominative, Singular
उज्जहारhe removed/drew out
उज्जहार:
TypeVerb
Rootहृ (उद्+हृ)
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
ततःthen/from that (time)
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
वैन्यःVainya (Pr̥thu), son of Vena
वैन्यः:
Karta
TypeNoun
Rootवैन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
शिलाजालान्masses/nets of rocks (stone-collections)
शिलाजालान्:
Karma
TypeNoun
Rootशिलाजाल
FormMasculine, Accusative, Plural
समन्ततःon all sides, everywhere
समन्ततः:
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Vainya (King Pṛthu)
E
Earth (Mahī)
M
Manvantara
Ś
Śilājāla (rocky barriers)