Previous Verse
Next Verse

Shloka 105

Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)

यश्च धर्मात्‌ प्रविचलेल्लोके कश्नन मानव: । निग्राह्मास्ते स्वबाहुभ्यां शश्वद्‌ धर्ममवेक्षता

yaś ca dharmāt pravicalel loke kaścana mānavaḥ | nigrahmās te svabāhubhyāṃ śaśvad dharmam avekṣatā ||

Dan bila di dunia ini ada seseorang yang menyimpang dari dharma, maka—dengan pandangan tertuju pada hukum yang kekal—tundukkan dia dengan kekuatan lenganmu sendiri dan jatuhkan hukuman.

यःwho (he who)
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
धर्मात्from dharma
धर्मात्:
Apadana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Ablative, Singular
प्रविचलेत्should deviate / may stray
प्रविचलेत्:
TypeVerb
Rootवि-चल् (प्र + वि)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
कश्चनany (someone)
कश्चन:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चन (किम् + चन)
FormMasculine, Nominative, Singular
मानवःman, human
मानवः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Nominative, Singular
निग्राह्यःto be restrained / to be punished
निग्राह्यः:
TypeAdjective
Rootनि-ग्रह्
FormMasculine, Nominative, Singular, Gerundive (tavya/ya; here -ya)
अस्तेis
अस्ते:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
स्वबाहुभ्याम्with (one's) own two arms
स्वबाहुभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootस्वबाहु
FormMasculine, Instrumental, Dual
शश्वत्always, constantly
शश्वत्:
TypeIndeclinable
Rootशश्वत्
धर्मम्dharma
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
अवेक्षताwhile observing / keeping in view
अवेक्षता:
TypeVerb
Rootअव-ईक्ष्
FormMasculine, Instrumental, Singular, Present active participle (शतृ) used adverbially

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
L
loka (the world/people)