Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

दानपात्रापात्र-निर्णयः / Determining Worthy Gifts, Recipients, and Permissible Food

रथं हेममयं शुभ्र॑ शैब्यसुग्रीवयोजितम्‌ । सह सात्यकिना कृष्ण: समास्थायान्वयात्‌ कुरून्‌,शैब्य और सुग्रीव नामक घोड़ोंसे जुते हुए सुन्दर सुवर्णमय रथपर आखरूढ़ हो सात्यकिसहित श्रीकृष्ण भी कौरवोंके पीछे-पीछे गये

rathaṁ hemamayaṁ śubhraṁ śaibyasugrīvayojitam | saha sātyakinā kṛṣṇaḥ samāsthāyānvayāt kurūn ||

Kṛṣṇa pun, bersama Sātyaki, menaiki kereta indah berkilau dari emas, yang ditarik kuda bernama Śaibya dan Sugrīva, lalu mengikuti di belakang para Kuru.

रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
हेममयम्made of gold
हेममयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहेममय
FormMasculine, Accusative, Singular
शुभ्रम्bright, splendid
शुभ्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुभ्र
FormMasculine, Accusative, Singular
शैब्यसुग्रीवयोजितम्yoked with (the horses) Śaibya and Sugrīva
शैब्यसुग्रीवयोजितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशैब्य-सुग्रीव-योजित
FormMasculine, Accusative, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
सात्यकिनाwith Sātyaki
सात्यकिना:
Karana
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Instrumental, Singular
कृष्णःKṛṣṇa
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
समास्थायhaving mounted, having ascended
समास्थाय:
TypeVerb
Rootसम्-आ-स्था
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
अन्वयात्followed, went after
अन्वयात्:
TypeVerb
Rootअनु-या
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Parasmaipada
कुरून्the Kurus (Kauravas)
कुरून्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kṛṣṇa
S
Sātyaki
Ś
Śaibya (horse)
S
Sugrīva (horse)
G
golden chariot
K
Kurus (Kauravas)

Educational Q&A

Even amid politically charged movement toward conflict, the text highlights disciplined action under rightful guidance: Kṛṣṇa proceeds with clarity and support (Sātyaki), suggesting that dharmic action is deliberate, accountable, and strengthened by loyal companionship.

Vaiśampāyana narrates that Kṛṣṇa, with Sātyaki, mounts a radiant golden chariot yoked to the horses Śaibya and Sugrīva, and follows behind the Kurus as the sequence of events continues.