Previous Verse
Next Verse

Shloka 113

Nāga-āyatana-darśana-pratīkṣā — The Brāhmaṇa’s Request and Waiting on the Gomatī

आमन्थ्य मतिमन्थेन ज्ञानोदधिमनुत्तमम्‌ । एक लाख श्लोकोंसे युक्त विस्तृत महाभारत इतिहाससे निकालकर जो आपने यह सारभूत कथा सुनायी है

āmanthya matimanthena jñānābdhim anuttamam | eka-lākha-ślokaiḥ yuktaṃ vistṛtaṃ mahābhārata-itihāsāt nikālya yo bhavatā eṣā sāra-bhūtā kathā śrāvitā, sā buddhi-rūpa-mathanīyā jñānasya uttama-samudraṃ manthayitvā nirgata-amṛta-samā bhavati |

Janamejaya berkata: Dengan pengaduk kebijaksanaan, engkau telah mengaduk samudra pengetahuan yang tiada banding; dari Mahābhārata yang luas—berisi seratus ribu śloka—engkau menarik keluar dan melantunkan kisah yang menjadi sari ini. Uraian yang tersaring ini laksana amerta yang diperoleh dari pengadukan lautan hikmat.

आमन्थ्यto be churned / having been churned (as intended)
आमन्थ्य:
Karma
TypeVerb
Rootआ + मन्थ्
Formneuter, nominative, singular, gerundive (tavya/ya), passive necessity
मतिमन्थेनwith the churning-stick of intellect
मतिमन्थेन:
Karana
TypeNoun
Rootमति-मन्थ
Formmasculine, instrumental, singular
ज्ञानोदधिम्the ocean of knowledge
ज्ञानोदधिम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञान-उदधि
Formmasculine, accusative, singular
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनुत्तम
Formmasculine, accusative, singular

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
M
Mahābhārata (itihāsa)
O
Ocean of knowledge (jñānābdhi)
N
Nectar (amṛta)
I
Intellect as churning-rod/ladle (buddhi-rūpa-mathanī)