Shloka 80
धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)
Devanagari script
अवध्य: सर्वलोकानां सदेवासुररक्षसाम् । भविष्यति स शक्रं वा स्वराज्याच्च्यावयिष्यति,विरोचनके एक बलवान पुत्र होगा, जो महासुर बलिके नामसे विख्यात होगा। उसे देवता, असुर तथा राक्षसोंसहित सम्पूर्ण लोक भी नहीं मार सकेंगे। वह इन्द्रको राज्यसे भ्रष्ट कर देगा
Transliteration
avadhyaḥ sarvalokānāṃ sadevāsurarākṣasām | bhaviṣyati sa śakraṃ vā svarājyāc cyāvayiṣyati ||
Translation
Bhīṣma berkata: “Ia akan tak terkalahkan bagi semua dunia, bahkan termasuk para dewa, asura, dan rākṣasa. Ia akan lahir dan menggulingkan Śakra (Indra) dari kerajaannya sendiri.”
Word by Word
अवध्यःinvulnerable, not to be slain
अवध्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअवध्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वलोकानाम्of all worlds/people
सर्वलोकानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वलोक
FormMasculine, Genitive, Plural
सदेवtogether with the gods
सदेव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootस + देव
असुरwith the asuras
असुर:
Saha
TypeNoun
Rootअसुर
FormMasculine, Instrumental, Plural
रक्षसाम्with the rakshasas
रक्षसाम्:
Saha
TypeNoun
Rootरक्षस्
FormNeuter, Instrumental, Plural
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), Third, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
शक्रम्Shakra (Indra)
शक्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Accusative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
स्वराज्यात्from (his) own kingdom/sovereignty
स्वराज्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootस्वराज्य
FormNeuter, Ablative, Singular
च्यावयिष्यतिwill cause to fall/dislodge; will depose
च्यावयिष्यति:
TypeVerb
Rootच्यु
FormCausative Simple Future (ṇic + Luṭ), Third, Singular
Speaker
(भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaŚ
Śakra (Indra)D
DevasA
AsurasR
RākṣasasB
BaliV
VirocanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes