Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)

येन येन हि यस्यार्थ: कारणेनेह कर्मणि । तत्तदालम्बते सर्व: स्वे स्वे स्वार्थपरिग्रहे,अपने-अपने अभीष्ट अर्थकी सिद्धिके लिये जिस मनुष्यको जिस-जिस साधनभूत वस्तुसे प्रयोजन होता है, वे सभी अपना-अपना काम बनानेके लिये उन-उन वस्तुओंका आश्रय लेते हैं

yena yena hi yasyārthaḥ kāraṇeneha karmaṇi | tattad ālambate sarvaḥ sve sve svārthaparigrahe ||

Janaka berkata: Di dunia tindakan ini, sarana apa pun yang dianggap seseorang perlu untuk mencapai tujuan yang diinginkannya—pada sarana itulah ia bersandar. Sebab setiap orang, demi meraih maksudnya sendiri, mengambil perlindungan pada alat yang sesuai dengan tujuannya.

येनby which (means)
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
येनby which (means)
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
यस्यof whom/whose
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Genitive, Singular
अर्थःpurpose/need
अर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
कारणेनby a cause/means
कारणेन:
Karana
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Instrumental, Singular
इहhere/in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
कर्मणिin an action/undertaking
कर्मणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Locative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that (respective)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आलम्बतेresorts to/depends on
आलम्बते:
TypeVerb
Rootआ-लम्ब्
FormPresent, 3, Singular, Ātmanepada
सर्वःeveryone
सर्वः:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वेin one's own
स्वे:
Adhikarana
TypePronoun/Adjective
Rootस्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
स्वेin one's own (respective)
स्वे:
Adhikarana
TypePronoun/Adjective
Rootस्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
स्वार्थ-परिग्रहेin the pursuit/appropriation of one's own aim
स्वार्थ-परिग्रहे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वार्थपरिग्रह
FormMasculine, Locative, Singular

जनक उवाच

J
Janaka

Educational Q&A

People naturally rely on whatever instrument or method helps them achieve their intended goal; attachment to means arises from the pursuit of one’s chosen end.

King Janaka is speaking in a didactic context, explaining a general principle of worldly conduct: in the realm of action, individuals adopt the supports and resources that serve their personal objectives.