Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)
स यज्ञशील: प्रजने निविष्ट: प्राग् ब्रह्मचारी प्रविविक्तचक्षु: । आराधयेत् स्वर्गमिमं च लोक॑ परं च मुक्त्वा हृदयव्यलीकम्,मनुष्य पहले ब्रह्मचर्यका पालन करके संतानोत्पादनके लिये विवाह करे, नेत्र आदि इन्द्रियोंको पवित्र रखे और स्वर्गलोक तथा इहलोकके सुखकी आशा छोड़कर हृदयके शोक-संतापको दूर करके यज्ञपरायण हो परमात्माकी आराधना करता रहे
sa yajñaśīlaḥ prajane niviṣṭaḥ prāg brahmacārī pravivikta-cakṣuḥ | ārādhayet svargam imaṃ ca lokaṃ paraṃ ca muktvā hṛdaya-vyalīkam ||
Janaka berkata: “Hendaklah seseorang, setelah lebih dahulu hidup sebagai brahmacārin dengan indria yang suci dan terkendali, menetap dalam hidup berumah tangga demi keturunan serta tekun dalam yajña. Dengan menanggalkan kebengkokan hati—duka, kegelisahan, dan tipu daya batin—hendaklah ia memuja Yang Mahatinggi, meninggalkan harap akan kenikmatan di dunia ini maupun di surga.”
जनक उवाच
Janaka teaches a disciplined life-order: begin with brahmacarya and sense-restraint, enter household life for righteous progeny and yajña, but renounce craving for worldly and heavenly rewards; purify the heart and worship the Supreme with inner integrity.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, King Janaka speaks as a teacher, outlining how a person should live—combining social duty (householder responsibilities and yajña) with inner renunciation and purification aimed at the highest good.