कपिल–स्यूमरश्मि संवादः
Kapila and Syūmaraśmi on Renunciation, Householder Support, and Epistemic Authority
ततस्तानेव कवय: शास्त्रेषु प्रवदन्त्युत । कीर्त्यर्थमल्पहल्लेखा: पटव: कृत्स्ननिर्णया:,अत: जो अभयदान देनेमें समर्थ होते हैं, उन्हींको विद्वान् पुरुष शास्त्रोंमें श्रेष्ठ बताते हैं। उनमेंसे जो बहिर्मुख होकर अपने हृदयमें क्षणभंगुर विषय-सुखोंकी इच्छा रखते हैं, वे तो कीर्ति और मान-बड़ाईके लिये ही अभयदानरूप व्रतका पालन करते हैं; परंतु जो पटु या प्रवीण पुरुष हैं, वे पूर्णस्वरूप परब्रह्मकी प्राप्तिके लिये ही इस व्रतका आश्रय लेते हैं
tatas tān eva kavayaḥ śāstreṣu pravadanty uta | kīrty-artham alpa-hal-lekhāḥ paṭavaḥ kṛtsna-nirṇayāḥ ||
Karena itu para kawi dan resi dalam śāstra menyatakan bahwa merekalah yang terbaik—orang-orang yang sungguh mampu menganugerahkan tanpa takut (abhaya-dāna). Namun di antara mereka, yang berpaling ke luar dan diam-diam memelihara hasrat akan kenikmatan yang fana, menjalankan laku ini terutama demi kemasyhuran dan penghormatan. Adapun yang benar-benar terampil dan arif menempuhnya demi mencapai Brahman Tertinggi secara utuh.
तुलाधार उवाच
The verse distinguishes outer religious observance from inner intention: the same vow (granting fearlessness/non-harming) can be pursued either for social fame and honor or as a disciplined means toward realizing the Supreme Brahman. True excellence lies in capability joined with pure motive and complete discernment.
Tulādhāra is instructing his listener on ethical and spiritual standards, explaining how scripture praises those who can truly protect and reassure others, while warning that some adopt such practices merely for reputation, whereas the truly wise adopt them for ultimate spiritual realization.