Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Śaṅkha–Likhita Upākhyāna: Daṇḍa, Confession, and the Purification of Kingship (शङ्ख-लिखितोपाख्यानम्)

“कुरुनन्दन! महाराज! पहले सर्वमेध और अश्वमेध यज्ञोंका अनुष्ठान करो। उससे परम गतिको प्राप्त करोगे ।।

Vaiśampāyana uvāca: Kurunandana! Mahārāja! pūrvaṃ sarvamedha-aśvamedha-yajñānām anuṣṭhānaṃ kuru. tataḥ paramāṃ gatiṃ prāpsyasi. bhrātṝś ca sarvān kratubhiḥ saṃyojya bahu-dakṣiṇaiḥ, samprāptaḥ kīrtim atulāṃ pāṇḍaveya bhaviṣyasi.

Vaiśampāyana berkata: “Wahai kebanggaan wangsa Kuru, wahai maharaja—mula-mula laksanakan yajña Sarvamedha dan Aśvamedha. Dengan itu engkau akan mencapai tujuan tertinggi. Dan wahai putra Pāṇḍu, dengan melibatkan semua saudaramu dalam yajña yang kaya anugerah (dakṣiṇā), engkau akan meraih kemasyhuran yang tiada banding.”

कुरुनन्दनO joy of the Kurus
कुरुनन्दन:
Sampradana
TypeNoun
Rootकुरु-नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
Sampradana
TypeNoun
Rootमहा-राज
FormMasculine, Vocative, Singular
पूर्वम्first, beforehand
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम्
सर्वमेधम्the Sarvamedha sacrifice
सर्वमेधम्:
Karma
TypeNoun
Rootसर्वमेध
FormMasculine, Accusative, Singular
अश्वमेधम्the Aśvamedha sacrifice
अश्वमेधम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्वमेध
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
यज्ञानाम्of sacrifices
यज्ञानाम्:
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Genitive, Plural
अनुष्ठानम्performance, undertaking
अनुष्ठानम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनुष्ठान
FormNeuter, Accusative, Singular
कुरुdo, perform
कुरु:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
ततःthereby, then
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
पराम्supreme
पराम्:
TypeAdjective
Rootपरा
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्goal, state
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राप्स्यसिyou will attain
प्राप्स्यसि:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormFuture, Second, Singular, Parasmaipada
भ्रातॄन्brothers
भ्रातॄन्:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
क्रतुभिःby/with sacrifices (rites)
क्रतुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Instrumental, Plural
संयोज्यhaving engaged/connected
संयोज्य:
TypeVerb
Rootसम्-युज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
बहुmany
बहु:
TypeAdjective
Rootबहु
FormFeminine, Instrumental, Plural
दक्षिणाभिःwith gifts/fees (to priests)
दक्षिणाभिः:
Karana
TypeNoun
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Instrumental, Plural
सम्प्राप्तःhaving attained / attaining
सम्प्राप्तः:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
कीर्तिम्fame
कीर्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootकीर्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
अतुलाम्incomparable
अतुलाम्:
TypeAdjective
Rootअतुल
FormFeminine, Accusative, Singular
पाण्डवेयO descendant of Pāṇḍu
पाण्डवेय:
Sampradana
TypeNoun
Rootपाण्डवेय
FormMasculine, Vocative, Singular
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
TypeVerb
Rootभू
FormFuture, Second, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira (implied by epithets Kurunandana, Mahārāja, Pāṇḍaveya/Pāṇḍuputra)
P
Pāṇḍava brothers (collectively)
K
Kuru dynasty
S
Sarvamedha yajña
A
Aśvamedha yajña
D
Dakṣiṇā (ritual gifts/fees)

Educational Q&A

A king should re-establish dharma after conflict through sanctioned Vedic rites and generous giving. Performing great sacrifices with abundant dakṣiṇā is presented as a means to both spiritual uplift (paramā gati) and public legitimacy (atulā kīrti), especially when the ruler involves his kin in shared religious duty.

In the Śānti Parva’s instruction-setting, Vaiśampāyana reports counsel directed to the Kuru king (Yudhiṣṭhira): he is urged to undertake the Sarvamedha and Aśvamedha and to engage all his brothers in richly endowed sacrifices, thereby securing supreme attainment and unmatched renown.