Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Gārhasthya-Śreṣṭhatā and Kṣatriya-Daṇḍadhāraṇa

Householder Primacy and the Royal Duty of Punishment

सुद्युग्न उवाच प्रमाणं चेन्मतो राजा भवतो दण्डधारणे । अनुज्ञायामपि तथा हेतु: स्याद्‌ ब्राह्मणर्षभ,सुद्युम्नने कहा--ब्राह्मणशिरोमणे! यदि आप दण्ड देनेमें राजाको प्रमाण मानते हैं तो वह क्षमा करके आपको लौट जानेकी आज्ञा दे दे, इसका भी उसे अधिकार है

sudyumna uvāca pramāṇaṃ cenmato rājā bhavato daṇḍadhāraṇe | anujñāyām api tathā hetuḥ syād brāhmaṇarṣabha ||

Sudyumna berkata: “Wahai Brahmana terbaik, jika engkau mengakui raja sebagai wewenang sah dalam menjatuhkan hukuman, maka wewenang yang sama juga berlaku untuk memberi izin—ia dapat mengampuni dan mempersilakan engkau pergi.”

सुद्युम्नःSudyumna
सुद्युम्नः:
Karta
TypeNoun
Rootसुद्युम्न
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Parasmaipada
प्रमाणम्authority; standard
प्रमाणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रमाण
FormNeuter, Accusative, Singular
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
मतःconsidered; regarded
मतः:
TypeAdjective
Rootमत
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भवतःof you
भवतः:
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Genitive, Singular
दण्डधारणेin the bearing/administration of punishment
दण्डधारणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदण्डधारण
FormNeuter, Locative, Singular
अनुज्ञायाम्in (the act of) permission; in granting leave
अनुज्ञायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअनुज्ञा
FormFeminine, Locative, Singular
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तथाthus; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
हेतुःa reason; ground
हेतुः:
Karta
TypeNoun
Rootहेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
स्यात्would be; may be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
ब्राह्मणर्षभO bull among Brahmins (best of Brahmins)
ब्राह्मणर्षभ:
TypeNoun
Rootब्राह्मणर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular

सुद्युग्न उवाच

सुद्युम्न (Sudyumna)
राजा (the king)
ब्राह्मणर्षभ (foremost Brahmin, addressee)