Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

जापक–इक्ष्वाकु–सत्यविवादः

The Jāpaka, Ikṣvāku, and the Dispute on Truth and Merit

त्रिवर्गगुणनिर्व त्तिर्यस्य नित्यं गृहाश्रमे । स सुखान्यनुभूयेह शिष्टानां गतिमाप्नुयात्‌,जिस पुरुषको गृहस्थाश्रममें सदा धर्म, अर्थ और कामके गुणोंकी सिद्धि होती रहती है, वह इस लोकमें सुखका अनुभव करके अन्तमें शिष्ट पुरुषोंकी गतिको प्राप्त कर लेता है

trivarga-guṇa-nirvṛttir yasya nityaṁ gṛhāśrame | sa sukhāny anubhūyeha śiṣṭānāṁ gatim āpnuyāt ||

Bharadvāja berkata: Barangsiapa, ketika senantiasa hidup dalam tahap gṛhastha, keutamaan tiga tujuan hidup—dharma, artha, dan kāma—terpenuhi dengan mantap, ia merasakan kebahagiaan di dunia ini dan pada akhirnya mencapai jalan akhir yang dituju oleh para śiṣṭa, orang-orang beradab dan saleh.

त्रिवर्गगुणनिर्वृत्तिःthe accomplishment/fulfilment of the qualities of the three aims (dharma-artha-kama)
त्रिवर्गगुणनिर्वृत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रिवर्गगुणनिर्वृत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
यस्यof whom/whose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
गृहाश्रमेin the householder stage (grihastha-ashrama)
गृहाश्रमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगृहाश्रम
FormMasculine, Locative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखानिpleasures/happinesses
सुखानि:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Accusative, Plural
अनुभूयhaving experienced
अनुभूय:
Karta
TypeVerb
Rootअनु√भू
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
शिष्टानाम्of the cultured/virtuous (elders, good people)
शिष्टानाम्:
Sambandha
TypeNoun/Adjective
Rootशिष्ट
FormMasculine, Genitive, Plural
गतिम्state/goal/destination
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
आप्नुयात्would attain/should attain
आप्नुयात्:
Karta
TypeVerb
Root√आप्
FormVidhi-ling (optative), Present-system, Third, Singular, Parasmaipada

भरद्वाज उवाच

B
Bharadvāja
G
gṛhāśrama (householder stage)
T
trivarga (dharma, artha, kāma)
Ś
śiṣṭa (the cultured/righteous)