Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Adhyāya 174: Karma as an inescapable companion (कर्मानुगमन-उपदेश)

मित्रकी सहायतासे भोगोंकी भी उपलब्धि होती है और मित्रद्वारा मनुष्य आपत्तियोंसे छुटकारा पा जाता है, अतः बुद्धिमान्‌ पुरुष उत्तम सत्कारोंद्वारा मित्रका पूजन करे ।।

mitrakī sahāyatāse bhogāṁkī caiva labhyate | mitreṇa ca manuṣyo 'pattibhyaḥ parimucyate || ataḥ paṇḍito nityaṁ satkāraiḥ pūjayen mitram || parityājyo budhaiḥ pāpaḥ kṛtaghno nirapatrapaḥ | mitradrohī kulāṅgāraḥ pāpakarmā narādhamaḥ ||

Dengan dukungan sahabat, kenikmatan pun dapat diraih; dan melalui sahabat seseorang terbebas dari bencana. Karena itu, orang bijak hendaknya memuliakan sahabatnya dengan penghormatan yang terbaik. Namun orang bijak harus selalu menjauhi si jahat—yang berdosa, tidak tahu berterima kasih, tak tahu malu, pengkhianat sahabat, aib yang membakar martabat garis keturunannya, dan pelaku perbuatan keji—manusia paling hina seperti itu patut ditinggalkan.

परित्याज्यःto be abandoned
परित्याज्यः:
Karma
TypeAdjective
Rootपरि-त्यज्
FormMasculine, Nominative, Singular, Gerundive (तव्यत्)
बुधैःby the wise (men)
बुधैः:
Karana
TypeNoun
Rootबुध
FormMasculine, Instrumental, Plural
पापःa sinner / wicked man
पापः:
Karma
TypeNoun
Rootपाप
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतघ्नःungrateful
कृतघ्नः:
Karma
TypeAdjective
Rootकृतघ्न
FormMasculine, Nominative, Singular
निरपत्रपःshameless
निरपत्रपः:
Karma
TypeAdjective
Rootनिरपत्रप
FormMasculine, Nominative, Singular
मित्रद्रोहीbetrayer of friends
मित्रद्रोही:
Karma
TypeAdjective
Rootमित्रद्रोहिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
कुलद्रारःone who ruins a family/lineage
कुलद्रारः:
Karma
TypeNoun
Rootकुलद्रार
FormMasculine, Nominative, Singular
पापकर्माevil-doing
पापकर्मा:
Karma
TypeAdjective
Rootपापकर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नराधमःthe lowest of men
नराधमः:
Karma
TypeNoun
Rootनराधम
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma

Educational Q&A

Honor and cultivate true friends through respectful conduct, because friendship brings both prosperity and protection in adversity; but decisively renounce those marked by ingrained vice—ingratitude, shamelessness, betrayal, and habitual wrongdoing.

In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising on righteous living and social ethics, explaining the practical value of friendship and giving criteria for whom a wise person should avoid.