Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

त्रिवर्गविचारः

Tri-varga Deliberation: Dharma, Artha, Kāma

वैशम्पायन उवाच एतदू भीष्मस्य वचन श्रुत्वा राजा युधिष्ठिर: । अमृतेनेव संतृप्त: प्रह्ष्ट:ः समपद्यत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! भीष्मजीकी यह बात सुनकर राजा युधिष्छिर बड़े प्रसन्न हुए, मानो अमृत पीकर तृप्त हो गये हों

vaiśampāyana uvāca | etad u bhīṣmasya vacanaṁ śrutvā rājā yudhiṣṭhiraḥ | amṛteneva saṁtṛptaḥ prahṛṣṭaḥ samapadyata |

Vaiśampāyana berkata: “Wahai Janamejaya! Mendengar kata-kata Bhīṣma itu, Raja Yudhiṣṭhira menjadi sangat gembira; seakan-akan ia telah puas setelah meminum nektar.”

वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
indeed/and (emphatic particle)
:
TypeIndeclinable
Root
भीष्मस्यof Bhishma
भीष्मस्य:
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Genitive, Singular
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
अमृतेनwith nectar
अमृतेन:
Karana
TypeNoun
Rootअमृत
FormNeuter, Instrumental, Singular
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
संतृप्तःsatiated/satisfied
संतृप्तः:
TypeAdjective
Rootसंतृप्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
प्रहृष्टःdelighted
प्रहृष्टः:
TypeAdjective
Rootप्रहृष्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
समपद्यतbecame/attained (a state)
समपद्यत:
TypeVerb
Rootसम् + पद्
FormImperfect, 3rd, Singular, Atmanepada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīṣma
Y
Yudhiṣṭhira

Educational Q&A

Right instruction from a dharma-knower brings inner contentment: Yudhiṣṭhira’s joy ‘like nectar’ signals the ethical relief that comes when doubts about duty and righteous rule are clarified by Bhīṣma’s counsel.

The narrator Vaiśampāyana reports that, after listening to Bhīṣma’s words, Yudhiṣṭhira becomes deeply pleased and satisfied—an emotional turning point showing the king’s receptivity to guidance in the Śānti Parva’s teaching sequence.