Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies

Gaṇa-nīti

निग्रह: पण्डितै: कार्य: क्षिप्रमेव प्रधानत: । परस्पर फूटकर पृथक्‌-पृथक्‌ अपनी शक्तिका प्रयोग करनेवाले लोगोंमें जो मुख्य-मुख्य नेता हों

nigrahaḥ paṇḍitaiḥ kāryaḥ kṣipram eva pradhānataḥ | paraspara-phūṭakṛt pṛthak-pṛthag ātmanaḥ śaktiṃ prayuñjānānāṃ lokeṣu ye mukhya-mukhyā netāraḥ syuḥ, tān saṃgharājyasya vidvad-adhikāribhiḥ śīghram eva damayituṃ yuktam || kuleṣu kalaho jātaḥ kula-vṛddhair upekṣitaḥ ||

Bhīṣma berkata: “Orang bijak harus bertindak lebih dahulu dan bertindak cepat untuk mengekang kekacauan. Bila orang-orang terpecah menjadi faksi-faksi yang saling bermusuhan dan masing-masing memakai kekuatannya sendiri-sendiri, para pemimpin utama di antara mereka harus segera ditundukkan oleh pejabat terpelajar dari negara konfederasi. Dan bila pertengkaran timbul di dalam klan lalu diabaikan para tetua keluarga, perselisihan itu tumbuh menjadi bencana yang lebih luas.”

निग्रहःrestraint; suppression
निग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootनिग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
पण्डितैःby the learned (men)
पण्डितैः:
Karana
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Instrumental, Plural
कार्यःto be done; should be done
कार्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृ (कृञ्)
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
प्रधानतःchiefly; primarily
प्रधानतः:
TypeIndeclinable
Rootप्रधानतस्
कुलेषुin families/clans
कुलेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Locative, Plural
कलहाःquarrels
कलहाः:
Karta
TypeNoun
Rootकलह
FormMasculine, Nominative, Plural
जाताःarisen; occurred
जाताः:
TypeVerb
Rootजन् (जनीँ)
FormMasculine, Nominative, Plural
कुलवृद्धैःby the elders of the family
कुलवृद्धैः:
Karana
TypeNoun
Rootकुलवृद्ध
FormMasculine, Instrumental, Plural
उपेक्षिताःneglected; disregarded
उपेक्षिताः:
TypeVerb
Rootउप-ईक्ष् (ईक्ष्)
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma

Educational Q&A

Preventive governance is a duty: wise authorities should restrain factional leaders quickly, because early intervention stops small ruptures from becoming systemic disorder.

In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises the king on statecraft: when groups fracture and rival leaders mobilize separate power, the state must promptly curb them; likewise, family or clan quarrels ignored by elders tend to escalate.