Previous Verse

Shloka 28

भীমेन युधिष्ठिरस्य त्यागवृत्तेः प्रतिषेधः

Bhīma’s Rebuttal of Yudhiṣṭhira’s Renunciatory Inclination

अवेक्षस्व यथा स्वै: स्वै: कर्मभिव्यापृतं जगत्‌ । तस्मात्‌ कर्मव कर्तव्यं नास्ति सिद्धिरकर्मण:,देखिये और विचार कीजिये कि सारा संसार किस तरह अपने कर्मोमें लगा हुआ है; अत: आपको भी क्षत्रियोचित कर्तव्यका ही पालन करना चाहिये। जो कर्मोंको छोड़ बैठता है, उसे कभी सिद्धि नहीं मिलती

avekṣasva yathā svaiḥ svaiḥ karmabhir vyāpṛtaṃ jagat | tasmāt karmaiva kartavyaṃ nāsti siddhir akarmaṇaḥ ||

Amatilah dengan saksama dan renungkan bagaimana seluruh dunia bergerak, masing-masing sibuk dalam perbuatannya sendiri. Karena itu, tindakan—kewajibanmu yang sah—harus dilakukan; sebab dengan meninggalkan tindakan, tak pernah ada pencapaian.

अवेक्षस्वlook; observe
अवेक्षस्व:
TypeVerb
Rootअवेक्ष् (अव + ईक्ष्)
Formलोट् (imperative), आत्मनेपद, मध्यम, एकवचन
यथाhow; in what manner
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
स्वैःby one’s own
स्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया, बहुवचन
स्वैःby one’s own (respective)
स्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया, बहुवचन
कर्मभिःby actions; by deeds
कर्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसक, तृतीया, बहुवचन
व्यापृतम्engaged; occupied
व्यापृतम्:
TypeAdjective
Rootव्यापृत (वि + आ + √पृ (पॄ) / √वृत्?; here as past passive participle meaning 'engaged/occupied')
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
जगत्the world
जगत्:
Karta
TypeNoun
Rootजगत्
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्-प्रातिपदिक)
कर्मaction; duty
कर्म:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
वैindeed; surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
कर्तव्यम्to be done; should be done
कर्तव्यम्:
TypeAdjective
Rootकर्तव्य (√कृ + तव्यत्)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्तिis; exists
अस्ति:
TypeVerb
Root√अस्
Formलट् (present), परस्मैपद, प्रथम, एकवचन
सिद्धिःsuccess; attainment
सिद्धिः:
TypeNoun
Rootसिद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अकर्मणःof inaction; of one who does no action
अकर्मणः:
TypeNoun
Rootअकर्मन् (नञ्-समास/उपसर्ग-निषेध)
Formनपुंसक, षष्ठी, एकवचन

भीम उवाच

B
Bhima
J
jagat (the world)