Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः

Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake

भुजौ सुवृत्तौ प्रचकर्त वीर: पश्चात्‌ कबन्धं रुधिरावसिक्तम्‌ | विस्पन्दमानं निपपात घोरं रथोत्तमात्‌ पार्थिव पार्थिवस्यथ,राजन्‌! वीर सहदेवने जब उसकी गोल-गोल सुन्दर दोनों भुजाएँ काट दीं, उसके पश्चात्‌ राजा शकुनिका भयंकर धड़ लहूलुहान होकर श्रेष्ठ रथसे नीचे गिर पड़ा और छटपटाने लगा

sañjaya uvāca |

bhujau suvṛttau pracakarta vīraḥ paścāt kabaṇdhaṃ rudhirāvasiktam |

vispandamānaṃ nipapāta ghoraṃ rathottamāt pārthiva pārthivasya atha, rājan |

Wahai Raja! Sang pahlawan Sahadeva mula-mula menebas kedua lengan sang raja yang bulat dan elok; sesudah itu, batang tubuh Śakuni yang mengerikan, berlumur darah dan masih berdenyut, jatuh dari kereta perang terbaik miliknya.

भुजौtwo arms
भुजौ:
Karma
TypeNoun
Rootभुज
FormMasculine, Accusative, Dual
सुवृत्तौwell-rounded, shapely
सुवृत्तौ:
Karma
TypeAdjective
Rootसुवृत्त
FormMasculine, Accusative, Dual
प्रचकर्तcut off
प्रचकर्त:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + कृत्त् (कृद्/कर्तनार्थक धातु: कृत्त्/कृद्)
FormPerfect (Liṭ), 3, Singular, Parasmaipada
वीरःthe hero/warrior
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपश्चात्
कबन्धम्trunk (headless body)
कबन्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootकबन्ध
FormMasculine, Accusative, Singular
रुधिरावसिक्तम्smeared/drenched with blood
रुधिरावसिक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरुधिर-अवसिक्त
FormMasculine, Accusative, Singular
विस्पन्दमानम्twitching, quivering
विस्पन्दमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवि + स्पन्द् (विस्पन्दमान)
FormMasculine, Accusative, Singular
निपपातfell down
निपपात:
Karta
TypeVerb
Rootनि + पत्
FormPerfect (Liṭ), 3, Singular, Parasmaipada
घोरम्terrible, dreadful
घोरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootघोर
FormMasculine, Accusative, Singular
रथोत्तमात्from the excellent chariot
रथोत्तमात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरथ-उत्तम
FormMasculine, Ablative, Singular
पार्थिवO king
पार्थिव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Vocative, Singular
पार्थिवस्यof the king
पार्थिवस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Genitive, Singular
अथthen
अथ:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअथ
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
S
Sahadeva
Ś
Śakuni
C
chariot (ratha)