Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Kṛtavarmā–Sātyaki Chariot Duel and Kaurava Morale Shock (कृतवर्म-सात्यकि-द्वैरथम्)

स भिन्नकुम्भ: सहसा विनद्य मुखात्‌ प्रभूतं क्षतजं विमुड्चन्‌ । पपात नागो धरणीधराभ: क्षितिप्रकम्पाच्चलितो यथाद्रि:,गदाके आघातसे हाथीका कुम्भस्थल फट गया और वह पर्वतके समान विशालकाय गजराज सहसा चीत्कार करके मुँहसे रक्तवमन करता हुआ गिर पड़ा, मानो भूकम्प आनेसे कोई पहाड़ ढह गया हो

sa bhinnakumbhaḥ sahasā vinadya mukhāt prabhūtaṃ kṣatajaṃ vimuñcan | papāta nāgo dharaṇīdharābhaḥ kṣitiprakampāc calito yathādriḥ ||

Sañjaya berkata: “Pelipisnya terbelah; sang gajah mendadak meraung keras. Memuntahkan darah yang melimpah dari mulutnya, raja gajah sebesar gunung itu roboh ke tanah—laksana bukit runtuh ketika bumi bergetar oleh gempa.”

सःhe/that (one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भिन्नकुम्भःwith (his) temples split
भिन्नकुम्भः:
Karta
TypeAdjective
Rootभिन्न-कुम्भ
FormMasculine, Nominative, Singular
सहसाsuddenly
सहसा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसहसा
विनद्यhaving roared/cried out
विनद्य:
Karana
TypeVerb
Rootवि-नद्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
मुखात्from (his) mouth
मुखात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमुख
FormNeuter, Ablative, Singular
प्रभूतम्abundant, copious
प्रभूतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रभूत
FormNeuter, Accusative, Singular
क्षतजम्blood
क्षतजम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षतज
FormNeuter, Accusative, Singular
विमुञ्चन्vomiting/letting out
विमुञ्चन्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-मुच्
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
पपातfell
पपात:
Karta
TypeVerb
Rootपत्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
नागःthe elephant
नागः:
Karta
TypeNoun
Rootनाग
FormMasculine, Nominative, Singular
धरणीधराभःmountain-like
धरणीधराभः:
Karta
TypeAdjective
Rootधरणीधर-आभ
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षितिप्रकम्पात्from an earthquake
क्षितिप्रकम्पात्:
Apadana
TypeNoun
Rootक्षिति-प्रकम्प
FormMasculine, Ablative, Singular
चलितःshaken/moved
चलितः:
Karta
TypeAdjective
Rootचलित
FormPast passive participle, Masculine, Nominative, Singular
यथाas/like
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
अद्रिःa mountain
अद्रिः:
Karta
TypeNoun
Rootअद्रि
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
E
elephant (nāga)
K
kumbha (elephant’s temple region)
E
earthquake (kṣitiprakampa)
M
mountain (adri)