Shloka 4

शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12

Devanagari script

तत:ः शड्खप्रणादश्च तूर्याणां च सहस्रश: । सिंहनादश्न संजज्ञे शूराणां हर्षवर्धन:

Transliteration

tataḥ śaṅkhapraṇādaś ca tūryāṇāṃ ca sahasraśaḥ | siṃhanādaś ca saṃjajñe śūrāṇāṃ harṣavardhanaḥ ||

Translation

Kemudian terdengarlah gemuruh sangkakala dan, beribu-ribu, bunyi terompet serta alat perang lainnya. Pekik laksana auman singa pun meledak dari para kesatria, menambah gairah dan semangat tempur mereka.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
• Form: अव्यय (तस्मात्/ततः = then/thereupon)

• शङ्खप्रणादः: the blare/sound of conches
• शङ्खप्रणादः: Karta
• Type: Noun
• Root: प्रणाद (प्र + नद् धातु; प्रातिपदिक: प्रणाद) / शङ्ख
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च
• Form: अव्यय

• तूर्याणाम्: of musical instruments/trumpets
• Type: Noun
• Root: तूर्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च
• Form: अव्यय

• सहस्रशः: by thousands, in thousands
• Type: Indeclinable
• Root: सहस्रशस् (अव्यय; सहस्र + शस्)
• Form: अव्यय

• सिंहनादः: lion-roar (war-cry)
• सिंहनादः: Karta
• Type: Noun
• Root: नाद (नद् धातु; प्रातिपदिक: नाद) / सिंह
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च
• Form: अव्यय

• संजज्ञे: arose, occurred
• Type: Verb
• Root: सम् + जन्
• Form: लिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• शूराणाम्: of the heroes/warriors
• Type: Noun
• Root: शूर
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• हर्षवर्धनः: increasing joy (joy-enhancing)
• हर्षवर्धनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: वर्धन (वृध् धातु; प्रातिपदिक: वर्धन) / हर्ष
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• conch (śaṅkha)
• war instruments (tūrya)
• lion-roar/battle-cry (siṃhanāda)
• warriors (śūrāḥ)