Previous Verse
Next Verse

Shloka 163

शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host

with Omens and Bhīma’s Counter

रथादवातरद्‌ वीर: शैलाग्रादिव केसरी । धनुष कट जानेपर रथहीन हुए वीर नकुल हाथमें ढाल-तलवार लेकर पर्वतके शिखरसे उतरनेवाले सिंहके समान रथसे नीचे आ गये

sañjaya uvāca |

rathād avātarad vīraḥ śailāgrād iva kesarī |

Sañjaya berkata: Sang kesatria turun dari keretanya, laksana singa menuruni puncak gunung. Setelah busurnya terputus dan ia kehilangan kereta, Nakula menggenggam pedang dan perisai, lalu melangkah turun untuk meneruskan pertempuran.

रथात्from the chariot
रथात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Ablative, Singular
अवातरद्descended
अवातरद्:
Karta
TypeVerb
Rootअव-तॄ
FormImperfect (Lan), Third, Singular
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
शैलाग्रात्from a mountain-peak
शैलाग्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशैलाग्र
FormNeuter, Ablative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
केसरीa lion
केसरी:
Karta
TypeNoun
Rootकेसरी
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
C
chariot (ratha)
L
lion (kesarī)
M
mountain peak (śailāgra)

Educational Q&A

Even when external supports are lost (such as a chariot), a warrior committed to duty does not collapse into fear or confusion; he adapts and continues with courage and steadiness, embodying kṣatriya-dharma.

Sañjaya describes a hero dismounting from his chariot in the midst of battle, compared to a lion coming down from a mountain peak—an image emphasizing fearless readiness to engage on foot.