Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta

(सात्यकि: कृतवर्मा च रथमारुह[ सत्वरौ । वीजयामासतुस्तत्र चामराभ्यां हरिं तथा ।। बलदेवश्न देवेशो यादवाश्ष॒ सहस्रश: । प्रययू राजवत्‌ सर्वे धर्मपुत्रेण पूजिता: । ततः स सम्मतं राजा हित्वा सौवर्णमासनम्‌ ।।) त॑ पद्धयामनुवव्राज धर्मराजो युधिष्ठिर: । भ्रातृभि: सहित: श्रीमान्‌ वासुदेवं महाबलम्‌,सात्यकि और कृतवर्मा शीघ्रतापूर्वक उस रथपर आरूढ़ हो श्रीहरिकी सेवाके लिये चँवर डुलाने लगे। देवेश्वर बलदेवजी तथा सहस्रों यदुवंशी धर्मपुत्र युधिष्ठिससे पूजित हो राजाकी भाँति वहाँसे विदा हुए। तदनन्तर सोनेके श्रेष्ठ सिंहासनको छोड़कर भाइयोंसहित श्रीमान्‌ धर्मराज युधिष्ठिर पैदल ही महाबली भगवान्‌ वासुदेवके पीछे-पीछे चलने लगे

taṁ paddhyām anuvavrāja dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ | bhrātṛbhiḥ sahitaḥ śrīmān vāsudevaṁ mahābalam ||

Sātyaki dan Kṛtavarmā segera naik ke kereta itu, lalu di sana mereka mengipasi Hari dengan cāmara sebagai tanda bakti. Baladeva, penguasa para dewa, beserta ribuan Yādava—setelah dihormati oleh Dharmaputra Yudhiṣṭhira—berangkat dengan wibawa laksana raja-raja. Kemudian Raja Yudhiṣṭhira yang mulia, meninggalkan singgasana emasnya, dan bersama saudara-saudaranya berjalan kaki mengikuti Vāsudeva yang perkasa dari belakang.

ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पद्धयाon foot
पद्धया:
TypeIndeclinable
Rootपद् (पद्या/पद्धति-प्रयोगः)
अनुवव्राजfollowed
अनुवव्राज:
TypeVerb
Rootअनु-√व्रज्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
धर्मराजःKing of Dharma (Dharmaraja)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्रातृभिःwith (his) brothers
भ्रातृभिः:
Karana
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहितःaccompanied (together)
सहितः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रीमान्illustrious, splendid
श्रीमान्:
TypeAdjective
Rootश्रीमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
वासुदेवम्Vasudeva (Krishna)
वासुदेवम्:
Karma
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Accusative, Singular
महाबलम्mighty/very strong
महाबलम्:
TypeAdjective
Rootमहाबल
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Sātyaki
K
Kṛtavarmā
H
Hari (Śrī Kṛṣṇa)
B
Baladeva
Y
Yādavas
D
Dharmaputra Yudhiṣṭhira
V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
P
Pāṇḍava brothers
R
ratha (chariot)
C
cāmara (yak-tail fan/whisk)
S
sauvarṇam āsanam (golden throne)