Next Verse

Shloka 1

Adhyāya 33: Antarvedī-Samāgama, Arghya-Nirṇaya, and Śiśupāla’s Objection

नस्ममा न (0) आसजअन+- - इसीको आजकल रोहतक (पंजाब) कहते हैं। (राजसूयपर्व) त्रयस्त्रिंशो 5 ध्याय: युधिष्ठिरके शासनकी विशेषता

vaiśampāyana uvāca | evaṃ nirjitya pṛthivīṃ bhrātaraḥ kurunandana | vartamānāḥ svadharmeṇa śaśāsuḥ pṛthivīm imām ||

Vaiśampāyana berkata: “Wahai kebanggaan Kuru! Demikianlah, setelah menaklukkan bumi, para saudara itu—berjalan menurut dharma masing-masing—mulai memerintah dunia ini.” Bersama empat saudaranya seperti Bhīmasena, Raja Yudhiṣṭhira menaungi seluruh rakyat dan melindungi semua golongan. Tanpa menimbulkan pertentangan dengan siapa pun, Yudhiṣṭhira mengusahakan kebaikan bagi semua. “Buatlah semua orang puas dan gembira; bukalah perbendaharaan dan berilah dengan tangan terbuka; jangan gunakan paksaan; dharma sungguh mulia”—selain kata-kata itu, hampir tak ada yang terdengar dari mulut Pārtha. Karena laku demikian, dunia mencintainya seperti seorang anak mencintai ayahnya. Tiada seorang pun membencinya; sebab itu ia dikenal sebagai Ajātaśatru, ‘yang tak memiliki musuh’. Berkat perlindungan Dharmarāja, pemeliharaan kebenaran, dan pemusnahan musuh, rakyat pun tenteram dan tekun menjalankan kewajiban sesuai varṇa dan āśrama masing-masing.

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
निर्जित्यhaving conquered
निर्जित्य:
TypeVerb
Rootनि√जि
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (sense)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
Formfeminine, accusative, singular
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
Formmasculine, nominative, plural
कुरुनन्दनO joy of the Kurus
कुरुनन्दन:
TypeNoun
Rootकुरुनन्दन
Formmasculine, vocative, singular
वर्तमानाःacting/behaving (being engaged)
वर्तमानाः:
TypeAdjective
Rootवर्तमान
Formशतृ (present active participle), masculine, nominative, plural
स्वधर्मेणby their own duty
स्वधर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootस्वधर्म
Formmasculine, instrumental, singular
शशासुःruled
शशासुः:
TypeVerb
Root√शास्
Formperfect (liṭ), 3rd, plural, parasmaipada
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
Formfeminine, accusative, singular
इमाम्this
इमाम्:
TypeAdjective
Rootइदम्
Formfeminine, accusative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya (implied by address 'Kurunandana')
P
Pāṇḍava brothers (collectively)
P
Pṛthivī (the earth/kingdom)

Educational Q&A

Legitimate rule is grounded in svadharma: power gained (even by conquest) must be exercised through righteous conduct, restraint, and duty-based governance rather than personal whim.

After establishing supremacy over the realm, the Pāṇḍava brothers begin ruling the earth; the narrator Vaiśampāyana frames their reign as one conducted according to dharma, setting the stage for the Rajasuya-related developments in this section.