Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Arjuna’s Northern Conquests: Kimpuruṣa-lands, Hāṭaka, Mānasasaras, and the Harivarṣa Boundary

भीमसेनस्तथा प्राचीं सहदेवस्तु दक्षिणाम्‌ । प्रतीचीं नकुलो राजन्‌ दिशं व्यजयतास्त्रवित्‌,राजन! इन्द्रकुमार अर्जुनने कुबेरकी प्रिय उत्तर दिशापर विजय पायी। भीमसेनने पूर्व दिशा, सहदेवने दक्षिण दिशा तथा अस्त्रवेत्ता नकुलने पश्चिम दिशाको जीता

vaiśaṃpāyana uvāca |

bhīmasenas tathā prācīṃ sahadevas tu dakṣiṇām |

pratīcīṃ nakulo rājan diśaṃ vyajayatāstravit |

indrakumāro 'rjunas tu kuberasya priyām uttarāṃ diśaṃ vijigye |

Waiśaṃpāyana berkata: “Wahai Raja, Bhīmasena menaklukkan penjuru timur; Sahadeva penjuru selatan; dan Nakula—mahir dalam senjata—memenangi penjuru barat. Lalu Arjuna, putra Indra, meraih kemenangan di penjuru utara, wilayah yang dicintai Kubera.”

भीमसेनःBhimasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
प्राचीम्the eastern direction
प्राचीम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राची
FormFeminine, Accusative, Singular
सहदेवःSahadeva
सहदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/and (emphatic)
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
दक्षिणाम्the southern direction
दक्षिणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रतीचीम्the western direction
प्रतीचीम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतीची
FormFeminine, Accusative, Singular
नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
दिशम्direction/quarter
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Singular
व्यजयत्conquered/defeated
व्यजयत्:
TypeVerb
Rootवि + जि
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
अस्त्रवित्knower of weapons
अस्त्रवित्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्त्रवित्
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
B
Bhīmasena (Bhīma)
S
Sahadeva
N
Nakula
A
Arjuna
I
Indra
K
Kubera
P
Prācī (East)
D
Dakṣiṇā (South)
P
Pratīcī (West)
U
Uttarā diś (North)