Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Vaiśravaṇa-sabhā-varṇanam

Description of Kubera’s Assembly Hall

हंसचूड: शिखावर्तो हेमनेत्रो विभीषण: । पुष्पानन: पिड़लक: शोणितोद: प्रवालक:

nārada uvāca | haṃsacūḍaḥ śikhāvarto hemnetro vibhīṣaṇaḥ | puṣpānanaḥ piṅgalakaḥ śoṇitodaḥ pravālakaḥ | kinnaras tathā naranāmavālo gandharvaḥ maṇibhadraḥ dhanadaḥ śvetabhadraḥ guhmakas kaśerako gaṇḍakaṇḍū mahābalī pradyotaḥ kustumburuḥ piśāco gajakārṇaḥ viśālakaḥ varāhakārṇas tāgroṣṭhaḥ phalakakṣaḥ phalodakaḥ vṛkṣavāsī aniketaś ca cīravāsā ca | bhārata! ye tathā ’nye bahavo yakṣā lakṣaśaḥ saṃnipatya tasmin sabhāyāṃ kuberaṃ paricārakāḥ ||

Nārada berkata: “Haṃsacūḍa, Śikhāvarta, Hemanetra, Vibhīṣaṇa, Puṣpānana, Piṅgalaka, Śoṇitoda, Pravālaka—bersama para Kinnara dan Gandharwa seperti Naranāmavān; juga Maṇibhadra, Dhanada (Kubera), Śvetabhadra, Guhmaka, Kaśeraka, Gaṇḍakaṇḍū, Pradyota yang perkasa, Kustumburu, Piśāca, Gajakārṇa, Viśālaka, Varāhakārṇa, Tāgroṣṭha, Phalakakṣa, Phalodaka, Vṛkṣavāsī, Aniketa, dan Cīravāsā—wahai Bhārata, mereka ini dan banyak Yakṣa lainnya, berjumlah ratusan ribu, berkumpul di balairung itu untuk melayani Kubera.”

हंसचूडःHamsacūḍa (a Yaksha name)
हंसचूडः:
Karta
TypeNoun
Rootहंसचूड
FormMasculine, Nominative, Singular
शिखावर्तःŚikhāvarta (a Yaksha name)
शिखावर्तः:
Karta
TypeNoun
Rootशिखावर्त
FormMasculine, Nominative, Singular
हेमनेत्रःHemanetra (golden-eyed; a Yaksha name)
हेमनेत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootहेमनेत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
विभीषणःVibhīṣaṇa (a Yaksha name)
विभीषणः:
Karta
TypeNoun
Rootविभीषण
FormMasculine, Nominative, Singular
पुष्पाननःPuṣpānana (flower-faced; a Yaksha name)
पुष्पाननः:
Karta
TypeNoun
Rootपुष्पानन
FormMasculine, Nominative, Singular
पिङ्गलकःPiṅgalaka (tawny one; a Yaksha name)
पिङ्गलकः:
Karta
TypeNoun
Rootपिङ्गलक
FormMasculine, Nominative, Singular
शोणितोदःŚoṇitoda (blood-giver/bleeding; a Yaksha name)
शोणितोदः:
Karta
TypeNoun
Rootशोणितोद
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रवालकःPravālaka (coral-like; a Yaksha name)
प्रवालकः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रवालक
FormMasculine, Nominative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
K
Kubera
Y
Yakṣas
G
Gandharvas
K
Kinnaras
H
Haṃsacūḍa
Ś
Śikhāvarta
H
Hemanetra
V
Vibhīṣaṇa
P
Puṣpānana
P
Piṅgalaka
Ś
Śoṇitoda
P
Pravālaka
N
Naranāmavān
M
Maṇibhadra
D
Dhanada
Ś
Śvetabhadra
G
Guhmaka
K
Kaśeraka
G
Gaṇḍakaṇḍū
P
Pradyota
K
Kustumburu
P
Piśāca
G
Gajakārṇa
V
Viśālaka
V
Varāhakārṇa
T
Tāgroṣṭha
P
Phalakakṣa
P
Phalodaka
V
Vṛkṣavāsī
A
Aniketa
C
Cīravāsā
B
Bhārata (addressed)

Educational Q&A

The verse highlights cosmic hierarchy and the ethic of proper service: even powerful semi-divine beings gather in ordered ranks to attend upon Kubera, suggesting that authority and prosperity are sustained through disciplined duty and respectful attendance within a larger moral-cosmic order.

Nārada is listing prominent Yakṣas (and related celestial beings) who assemble in vast numbers in Kubera’s assembly hall, portraying the grandeur of Kubera’s court and the multitude of attendants who serve him there.