Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line

एवं तस्मिन्‌ महाराज कल्पिते रथसत्तमे । देवैर्मनुजशार्दूल द्विषतामभिमर्दने,पुरुषसिंह! महाराज! इस प्रकार देवताओंद्वारा शत्रुओंका मर्दन करनेवाले उस श्रेष्ठ रथका निर्माण हो जानेपर भगवान्‌ शंकरने उसके ऊपर अपने मुख्य-मुख्य अस्त्र-शस्त्र रख दिये और ध्वजदण्डको आकाशव्यापी बनाकर उसके ऊपर अपने वृषभ नन्दीको स्थापित कर दिया

evaṁ tasmin mahārāja kalpite rathasattame | devair manujaśārdūla dviṣatām abhimardane || puruṣasiṁha mahārāja | evaṁ devaiḥ śatrūṇāṁ mardana-kṣame tasmin śreṣṭhe rathe nirmite bhagavān śaṅkaraḥ tasya upari svāni mukhya-mukhyāni astrāṇi śastrāṇi ca nyadhāt | dhvajadaṇḍaṁ cākāśavyāpiṇaṁ kṛtvā tasya upari vṛṣabhaṁ nandinaṁ pratiṣṭhāpya ||

Wahai raja agung, wahai harimau di antara manusia, penghancur musuh—ketika kereta terbaik itu selesai ditempa oleh para dewa, Bhagavān Śaṅkara menaruh di atasnya senjata-senjata utamanya; lalu menjadikan tiang panjinya menjulang menembus angkasa, dan menempatkan lembu-Nya, Nandin, di puncaknya.

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
तस्मिन्in that (situation/thing)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, locative, singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
Formmasculine, vocative, singular
कल्पितेwhen prepared/constructed
कल्पिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकल्पित
Formmasculine/neuter, locative, singular
रथसत्तमेin the best of chariots
रथसत्तमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथसत्तम
Formmasculine, locative, singular
देवैःby the gods
देवैः:
Karana
TypeNoun
Rootदेव
Formmasculine, instrumental, plural
मनुजशार्दूलO tiger among men
मनुजशार्दूल:
TypeNoun
Rootमनुजशार्दूल
Formmasculine, vocative, singular
द्विषताम्of enemies
द्विषताम्:
TypeNoun
Rootद्विषत्
Formmasculine/neuter, genitive, plural
अभिमर्दनेin crushing/overpowering
अभिमर्दने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअभिमर्दन
Formmasculine/neuter, locative, singular
पुरुषसिंहO lion among men
पुरुषसिंह:
TypeNoun
Rootपुरुषसिंह
Formmasculine, vocative, singular

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
Ś
Śaṅkara (Śiva)
D
Devas (gods)
N
Nandin (Nandī)
R
Ratha (divine chariot)
D
Dhvajadaṇḍa (flagstaff)
A
Astra (missile weapons)
Ś
Śastra (hand weapons)