Shloka 34
काकोपमोपदेशः
The Crow-and-Swan Exemplum as Counsel to Karṇa
Devanagari script
ततस्त्वरितमागम्य कृतवर्मा तवात्मजम् | प्रत्यपद्यत राजानं निमग्नं व्यसनार्णवे,तब कृतवर्मा विपत्तिके समुद्रमें डूबे हुए आपके पुत्र राजा दुर्योधनके पास तुरंत आकर उसकी रक्षाके लिये उद्यत हो गया
Transliteration
tatas tvaritam āgamya kṛtavarmā tavātmajam | pratyapadyata rājānaṃ nimagnaṃ vyasanārṇave ||
Translation
Kemudian Krtavarma segera datang menghampiri putramu, sang raja, yang seakan tenggelam dalam samudra malapetaka, lalu berdiri di sisinya, siap melindunginya.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
त्वरितम्quickly
त्वरितम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootत्वरित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √त्वर्)
FormAvyaya (adverbial use of neut. acc. sg.)
आगम्यhaving come
आगम्य:
Adhikarana
TypeVerb
Root√गम् (आ-)
FormAbsolutive (क्त्वा-प्रत्यय), active
कृतवर्माKṛtavarmā
कृतवर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootकृतवर्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, nominative, singular
तवyour
तव:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
FormGenitive, singular
आत्मजम्son
आत्मजम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, accusative, singular
प्रत्यपद्यतapproached, went to
प्रत्यपद्यत:
TypeVerb
Root√पद् (प्रति-आ-)
FormImperfect (लङ्), 3rd person, singular, parasmaipada
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, accusative, singular
निमग्नम्sunk, immersed
निमग्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिमग्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मज्ज्/√मग्, नि-)
FormMasculine, accusative, singular (agreeing with राजानम्)
व्यसनcalamity, distress
व्यसन:
TypeNoun
Rootव्यसन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, stem form used as first member of compound
अर्णवेin the ocean
अर्णवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्णव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, locative, singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaK
KṛtavarmāD
DuryodhanaD
DhṛtarāṣṭraVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes