Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Adhyāya 10: Śrutakarmā’s Engagements; Prativindhya–Citra Duel; Drauṇi Advances toward Bhīma

सुनीतैरिह सर्वार्थि्दैवमप्यनुलोम्यते । ते वयं प्रवरं नृणां सर्वैर्गुणगणैर्युतम्‌,“यदि सारे कार्य उत्तम नीतिके अनुसार किये जायाँ तो उनके द्वारा दैवको भी अनुकूल किया जा सकता है; अतः भारत! हमलोग सर्वगुणसम्पन्न नरश्रेष्ठ कर्णका ही सेनापतिके पदपर अभिषेक करेंगे और इन्हें सेनापति बनाकर हमलोग शत्रुओंकोी मथ डालेंगे

saṃjaya uvāca | sunītair iha sarvārthair daivam apy anulomyate | te vayaṃ pravaraṃ nṛṇāṃ sarvair guṇagaṇair yutam |

Sañjaya berkata: “Di sini, bila setiap usaha dijalankan menurut kebijakan yang baik dan laku yang benar, bahkan takdir pun dapat dibuat berpihak. Karena itu, wahai Bhārata, kami akan menobatkan Karṇa—yang utama di antara manusia dan berhias gugusan segala kebajikan—sebagai panglima bala; dan dengan dia sebagai jenderal, kami akan menghancurkan musuh.”

सुनीतैःby good policies / by good conduct
सुनीतैः:
Karana
TypeNoun
Rootसुनीति
FormFeminine, Instrumental, Plural
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
सर्वार्थिone who seeks all aims / all-purpose seeker
सर्वार्थि:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वार्थिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दैवम्fate; the divine dispensation
दैवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदैव
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अनुलोम्यतेis made favorable; is brought into conformity
अनुलोम्यते:
TypeVerb
Rootअनु-लुम्प्/लुम्ब् (अनुलोमयति)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive/Impersonal usage
तेO you (that one)
ते:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Vocative, Singular
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Plural
प्रवरम्the foremost; the best
प्रवरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रवर
FormMasculine, Accusative, Singular
नृणाम्of men
नृणाम्:
TypeNoun
Rootनृ
FormMasculine, Genitive, Plural
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
गुणगणैःwith hosts of virtues
गुणगणैः:
Karana
TypeNoun
Rootगुणगण
FormMasculine, Instrumental, Plural
युतम्endowed; joined with
युतम्:
TypeAdjective
Rootयुत (युज्)
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Daiva (destiny)
K
Karṇa
E
enemy (unnamed)

Educational Q&A

The verse asserts the Mahābhārata’s recurring nīti-idea that disciplined, ethical, and well-planned action (sunīti) can shape outcomes so strongly that even ‘daiva’ (destiny) appears to turn favorable—emphasizing human agency guided by right policy.

Sañjaya reports a strategic resolve on the Kaurava side: they decide to consecrate Karṇa, praised as the foremost man endowed with many virtues, as the army’s commander, expecting that under his leadership they will defeat and crush the enemy.