Shloka 78
धृष्टद्युम्नस्य द्रोणरथारोহণं सात्यकेः प्रतिरक्षणं च | Dhrishtadyumna Boards Droṇa’s Chariot; Sātyaki’s Counter-Protection
Devanagari script
कथं च व: कृतास्त्राणां सर्वेषां शस्त्रपाणिनाम् । सौभद्रो निधनं गच्छेद् वज्जिणापि समागत:,“आप सब लोग अस्त्रविद्याके पण्डित और हाथमें हथियार लिये हुए थे। सुभद्राकुमार अभिमन्यु साक्षात् वज्रधारी इन्द्रसे भी युद्ध करता हो तो भी आपके सामने कैसे मारा जा सकता था?
Translation
Kalian semua mahir dalam ilmu senjata dan menggenggam senjata di tangan; bagaimana mungkin Abhimanyu, putra Subhadra—sekalipun ia berhadapan dengan Indra sang pemegang vajra—dapat menemui ajal di hadapan kalian?
Word by Word
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वःof you / your
वः:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formcase=Genitive; number=Plural
कृतास्त्राणाम्of those trained in weapons (having mastered missiles)
कृतास्त्राणाम्:
TypeAdjective
Rootकृतास्त्र
Formgender=Masculine; case=Genitive; number=Plural
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
Formgender=Masculine; case=Genitive; number=Plural
शस्त्रपाणिनाम्of those with weapons in hand
शस्त्रपाणिनाम्:
TypeAdjective
Rootशस्त्रपाणि
Formgender=Masculine; case=Genitive; number=Plural
सौभद्रःthe son of Subhadrā (Abhimanyu)
सौभद्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसौभद्र
Formgender=Masculine; case=Nominative; number=Singular
निधनम्death, destruction
निधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिधन
Formgender=Neuter; case=Accusative; number=Singular
गच्छेत्could go / would meet (death)
गच्छेत्:
TypeVerb
Rootगम्
Formlakara=Optative(Vidhiling); pada=Parasmaipada; person=3; number=Singular
वज्रिणाby/with the wielder of the thunderbolt (Indra)
वज्रिणा:
Karana
TypeNoun
Rootवज्रिन्
Formgender=Masculine; case=Instrumental; number=Singular
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
समागतःhaving come together / having encountered (engaged)
समागतः:
TypeAdjective
Rootसम्-आ-गम्
Formgender=Masculine; case=Nominative; number=Singular; participle=Past Passive Participle (kta)
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes