Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Bhūriśravas–Sātyaki Saṃvāda and Duel; Arjuna’s Intervention (भूरिश्रवाः–सात्यकि संवादः, युद्धम्, अर्जुन-हस्तक्षेपः)

शृणु राजन्‌ यदकरोत्‌ तव सैन्येषु वीर्यवान्‌ । अतीत्य स महाराज द्रोणानीकमहार्णवम्‌,महाराज! पराक्रमी सात्यकिने द्रोणाचार्यके सैन्य-समुद्रको लाँधकर आपकी सेनाओंमें जो पराक्रम किया, उसका वर्णन सुनिये

śṛṇu rājan yadakarot tava sainyeṣu vīryavān | atītya sa mahārāja droṇānīkamahārṇavam ||

Wahai Raja, dengarkan apa yang dilakukan sang kesatria perkasa di tengah pasukanmu. Wahai Maharaja, setelah menyeberangi barisan tempur Droṇa yang luas laksana samudra, ia memperlihatkan kegagahannya di dalam balatentaramu.

शृणुhear, listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), 2, singular, परस्मैपद
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
यत्what (that which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
अकरोत्did, performed
अकरोत्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (imperfect), 3, singular, परस्मैपद
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formgenitive, singular
सैन्येषुin (your) armies
सैन्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formneuter, locative, plural
वीर्यवान्the valorous one
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
अतीत्यhaving crossed/overstepped
अतीत्य:
TypeVerb
Rootअति-इ (धातु) / अतिक्रम् (अर्थे)
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
द्रोण-अनीक-महा-अर्णवम्the great ocean-like host/array of Drona
द्रोण-अनीक-महा-अर्णवम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्णव (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Droṇa
D
Droṇa's battle-array (droṇānīka)
K
Kaurava army (tava sainya)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya valor and resolve in the midst of war: a warrior’s duty is portrayed as steadfast action even against overwhelming odds, while the narrator frames events for moral and strategic reflection by the king.

Sañjaya addresses Dhṛtarāṣṭra and introduces a description of a powerful warrior’s feat—crossing the formidable, ocean-like battle formation led by Droṇa and then performing notable acts within the Kaurava forces.